Posts tonen met het label SImcoe. Alle posts tonen
Posts tonen met het label SImcoe. Alle posts tonen

maandag 5 januari 2026

Brouwerij de Kromme Haring - Utrecht

Voor dit artikel is de brouwer van de Kromme Haring, Stephen
Grigg, 
geïnterviewd. Hij is samen met Gijs van Wiechen de oprichter van de Kromme Haring. Stephen is oorspronkelijk bioloog en via een aantal omzwervingen vanuit Amerika, via Engeland in Utrecht terecht gekomen. Stephen brouwt, als hobbybrouwer, al sinds 1992. Gijs benaderde Stephen voor het brouwen van het jubileumbier van Kafé België in Utrecht. Van het één kwam het ander en samen starten zij Brouwerij De Kromme Haring. De brewpub opende in september 2016 haar deuren. In december 2016 werd de brouwinstallatie geplaatst. 

Brouwerij de Kromme Haring brouwt bovengemiddeld goede bieren en het totaalplaatje klopt helemaal als het aankomt op assortiment en uitstraling. Op de site kan je zelfs van elk bier zien welke mout, hop en gist zijn gebruikt. Mooie informatie voor de thuisbrouwer dus. Genoeg reden voor een diepte-interview, laten we beginnen! 

1) Jullie bieren zijn volgens de informatie op de website grofweg in te delen in (NE)IPA, saison en ondergistende bieren. Hoe wordt de keuze voor een bepaald bier gemaakt? Hoe komen jullie tot een nieuw bier en wat zijn de stappen van productontwikkeling? 

We maken dat soort bieren wel, maar we brouwen ook veel andere soorten. Soms Belgische blondjes, enkele stouts, enzovoort. Ik zou zeggen dat de beslissingen over nieuw bier om te brouwen door een paar dingen worden beïnvloed. Soms is het een bier voor een speciale gelegenheid, dan moet het bij dat thema passen. Soms brouwen we een bier dat de brouwers gewoon heel graag willen brouwen. Soms brouwen we een bier waarvan we denken dat de markt het wil, bijvoorbeeld een seizoensbier. Bierontwikkeling wordt bepaald door onze ervaring, met name met soorten gist en mouten, en door onderzoek online of discussies met andere brouwers als het een type bier is waar we weinig ervaring mee hebben. We hebben niet de brouwuitrusting of de tijd om proefbatchen te maken, dus bedenken we een recept, bespreken het met de groep en gaan ervoor.

2) In een Youtubefilmpje wordt de 7 hL brouwinstallatie getoond en wordt er 3x gebrouwen om een volledige tank te vullen. Zijn er plannen om de brouwinstallatie te vergroten? 

We hebben behoorlijk beperkte ruimte. We zouden op een bepaald moment graag de productie uitbreiden en houden altijd de mogelijkheden daarvoor in de gaten. Maar voorlopig blijven we op onze huidige locatie.

3) Voor wat betreft de keuze van leverancier en soorten (basis)mout: is er een favoriet, of verschilt dit per bier? 

Dit varieert zeker van bier tot bier. Sommige mouten zijn ons favoriet (Thomas Fawcett oat malt in een hazy IPA) en andere zien we als minder belangrijk (pale malt in een imperial stout). Over het algemeen gebruiken we Dingeman pils-mout voor onze saisons.

4) Er worden regelmatig Amerikaanse hopsoorten gebruikt, zoals Amarillo, Citra, Simcoe, Cryo. Zijn er favoriete combinaties?  Worden er ook andere hopproducten gebruikt (hopextract, Salvo, Incognito, Spectrum, Dynaboost)? 

Ik hou van Mosaic en Amarillo, brouwer Jan houdt van Simcoe. Maar we wisselen voortdurend hopsoorten af in onze hazy IPA-serie en staan altijd open om nieuwe soorten te proberen. We gebruiken regelmatig cryo-hop, maar hebben nog niet geëxperimenteerd met de verschillende extracten die nu beschikbaar zijn. Misschien doen we dat in de toekomst, maar over het algemeen wachten we totdat we de ervaringen van andere brouwers met deze producten horen voordat we ermee aan de slag gaan.

5) Wat Kromme Haring onderscheidt van veel andere brouwerijen, is het gebruik van speciale vloeibare gisten. Kun je iets vertellen over welke gisten favoriet zijn? Is er een eigen gistcultuur of wordt er alleen met commercieel beschikbare stammen gebrouwen? 

We brouwen bijna uitsluitend met commercieel verkrijgbare stammen. Informatie over welke gisten we gebruiken staat op onze etiketten of op onze website. Soms vermeerderen we kleine gistpakketjes, soms kopen we grotere commerciële gistbakken, en vaak hergebruiken we gist. Onze saisonblend begon als een mengsel van verschillende commerciële stammen dat we honderden keren hebben geoogst en opnieuw hebben gebruikt, dus nu weten we eigenlijk niet precies wat het is. Aan onze kant van gemengde fermentatie gebruiken we allerlei gisten die we ruilen met andere brouwerijen (en hobbybrouwers) over de hele wereld.

6) Jullie barrel-agedbieren hebben diverse invalshoeken. De ene is met melkzuurbacteriën, de ander met Brett, of met een blend van deze. Ik neem aan dat de hoofdvergisting met een 'normale' biergist wordt uitgevoerd, waarna in de barrel de andere micro-organismen worden toegevoegd. Worden deze barrels meerdere keren gebruikt? Hoe zorgen jullie ervoor dat er geen kruisbesmetting plaatsvindt? 

Onze op vat gerijpte bieren vallen in een paar categorieën: Schone bieren zoals imperial stout die op een vat (meestal met sterke drank) worden gerijpt. Bieren die worden vergist in roestvrij staal met Saccharomyces en Brettanomyces en daarna op vat worden gerijpt. Bieren die in het vat worden vergist of kort in roestvrij staal vergist en vervolgens in een vat worden gedaan waar de microben in het vat hun werk kunnen doen. We proberen vaten van hoge kwaliteit te kopen die één of twee keer kunnen worden gebruikt voor schone bieren, voordat we er brett/bacteriën aan toevoegen en ze vervolgens meerdere keren kunnen worden gebruikt voor wildere bieren. Deze bieren worden altijd maandenlang gelaten om te rijpen, en door het controleren van de dichtheid van het bier weten we of het stabiel is of niet. Dat is onze belangrijkste zorg, eerder dan besmetting op zich.

Een besmet gist kan de smaak veranderen, maar we proeven deze bieren regelmatig en volgen hun ontwikkeling. Niet elke gemengd gefermenteerde bier heeft een einddoel op zich; vaak onthult het bier zich gaandeweg en bepalen we of we het lekker vinden zoals het is, of dat het beter tot zijn recht komt als mengmiddel met een ander(e) bier(en).

7) Volgens mij wordt er bij jullie niet of nauwelijks bier op drankvaten gelagerd om zodoende bijv. bourbon, cognac of wijnsmaken aan het bier toe te voegen. Is daar een reden voor? 

We laten onze Imperial Stout rijpen in spiritvaten (vaak whisky), meestal brengen we ongeveer één keer per jaar een versie uit. Onlangs hebben we ook enkele sterke saisons in spiritvaten laten rijpen.

8) De vormgeving van jullie etiketten en naamgeving zijn onderscheidend en creatief. Is dit een duidelijk concept geweest vanaf het begin of is dit natuurlijk gegroeid? Waarin onderscheiden jullie je van andere brouwerijen in dit opzicht? 

We hebben een langdurige samenwerking met Robbert de Tekenaar. Hij is een oude vriend/collega van medeoprichter Gijs. Gijs geeft hem een idee en Robbert gaat ermee aan de slag. Hij is geweldig. Het verbindende thema van onze ontwerpen is gewoon dat je overal Robbert in terugziet.

9) In een eerder interview met Butcher's Tears vertelden zij dat er een collab met Kromme Haring is geweest. Zijn er nog plannen om meer collabs te doen? Met welke brouwerijen? 

We doen vrij regelmatig samenwerkingen, minstens een paar per jaar. Onze meest recente samenwerking is een grape ale met Ca'del Brado in Italië. Er zijn een paar brouwerijen (Butchers' Tears, Oproer, Kaapse, Walhalla) waarmee we meerdere collabs hebben gedaan. Ik ben nu bezig met het opzetten van een paar voor het komende jaar, details volgen nog. Onze meest recente Butchers' Tears-collab is net gebotteld en zal in de komende maanden worden uitgebracht.

10) Welke bierstijl verwachten jullie dat in 2026 populair gaat worden? 

Eerlijk gezegd kan het me niet zoveel schelen. Veel van de 'nieuwe' stijlen de laatste tijd leken mij wanhopige pogingen om iets nieuws te bedenken, en bijna allemaal waren ze valse starts (brut IPA, thiol-rijke IPA's, enz.). Ik hoop dat de ambachtelijke bierindustrie kan overleven op goed gemaakte, heerlijke bieren in plaats van steeds iets nieuws of geks te moeten bedenken om de aandacht van de drinkers vast te houden.

Bedankt voor dit interview! 

woensdag 5 juni 2024

American Wheat | Cold White Haze

Je moet het de Amerikanen nageven: ze geven overal hun eigen draai aan. Met bijvoorbeeld een hamburger was niet veel mis toen die nog uit Hamburg kwam. Gewoon een luchtig broodje met een lapje gemalen vlees ertussen. En als je eens gek wilde doen, stak je er een augurkje tussen. Of zoals die gekke oom een dotje mosterd. Meer niet. En kijk nu eens wat ze er voor apparaten van gemaakt hebben. Hetzelfde principe geldt voor heel veel bierstijlen. Vandaag hebben we het over een Amerikaans witbier, of American Wheat. 

De vergelijking met een witbier gaat direct al scheef wanneer je het over de gist hebt. Voor het Belgisch origineel is de gist zeer kenmerkend. Fenolisch, kruidig, fris, lichtzurig wellicht. In feite de spil waar de stijl om draait. In de American Wheat is deze gist vervangen door een cleane gist, waardoor het bier zijn typische karakter verliest. 

Wanneer je kijkt in de brouwrichtlijnen van een American Wheat is de stijl redelijk ruim ingericht. In principe zijn de grote verschillen:
1) een cleane gist, doorgaans een US-05;
2) minder tarwemout, tussen 30 en 50%
3) Fruitige, Amerikaanse hopsoorten. (ook nobele hoppen mogen).

Dus minder tarwemout en een goede fruitige hop erin. Ergens is dit de opmaat geweest voor de meer recente White IPA-stijl. Dit is de perfecte stijl voor een zonnige dag: smaakvol, fris en doordrinkbaar. 


De richtlijnen volgens de BJCP zijn als volgt:
IBU 15-30
OG 1044 - 1055
FG 1013 - 1008
ABV 4,0 - 5,5%


Een van de weinige American Wheats die ik proefde was de Three Floyds Gumballhead. Dit bier smaakte fantastisch en gebruikt alleen maar Amarillo hoppen. Precies volgens de bovenstaande richtlijnen dus. 

Het recept

In het recept zijn de richtlijnen gevolgd met een cleane gist en helft pale mout en helft tarwemout, aangevuld met wat caramout. De Citra en Simcoe is een gouden combinatie. De hoeveelheden zijn niet op het niveau van een IPA, maar dit wordt wel een hoppig bier. 

Batchvolume: 15 L
Kooktijd: 90 min
Maischwater: 14.83 L
Spoelwater: 4.96 L 
Totaal water: 29.79 L
Kookvolume: 27.51 L
SG voor koken: 1.038

Kenmerken
Begin SG: 1.058
Eind SG (Vaste): 1.013
IBU (Tinseth): 38
BU/GU: 0.65
Kleur: 10.2 EBC

Maischen
Temperatuur — 67 °C — 45 min

Mouten (4.23 kg)
2 kg (47.3%) — Maris Otter pale (Weyermann) — Graan — 3.3 EBC
2 kg (47.3%) — Weyermann Wheat Malt, Pale (Weyermann) — Graan — 3.9 EBC
230 g (5.4%) — Weyermann Carared (Weyermann) — Graan — 47.5 EBC


Hop (92 g)
9 g (2 IBU) — Saaz 4.5% — Maischen
4 g (3 IBU) — Citra 12% — Maischen

3 g (6 IBU) — Citra 12% — Koken — 60 min

6 g (7 IBU) — Citra 12% — Koken — 15 min
5 g (7 IBU) — Simcoe 13% — Koken — 15 min
7 g (5 IBU) — Citra 12% — Koken — 5 min

10 g (4 IBU) — Simcoe 13% — Aroma — 15 min hopstand
18 g (3 IBU) — Citra 12% — Aroma — 5 min hopstand

Hopstand op 90.2 °C


Diversen
3 g — Calcium Chloride — Maischen
3 g — Gypsum (Calcium Sulfate) — Maischen

Gist
1 pakje — Lallemand (LalBrew) BRY-97 American West Coast Ale 80%

De proefnotitie is hier te lezen. 


maandag 13 mei 2024

Proefnotitie: Bier zonder mout | NobelPrijs

Het ontwikkelen van een manier om glutenvrij bier te maken is vergelijkbaar met een vakantie, waarbij de reis belangrijker is dan de eindbestemming. Wordt het verstand op nul over de snelweg of komen we via binnendoorweggetjes langs allerlei mooie herinneringen? Met andere woorden: gaan we ontwikkelen via de gebaande paden of kiezen we voor het experiment? Voor beide manieren is wat te zeggen, maar uit de suggestieve vraagstelling probeer ik u, als lezer, natuurlijk in de richting van de tweede optie te manoeuvreren. Kort samengevat is het bier waar het hier in deze proefnotitie over gaat het resultaat van ongemoute boekweit, mais, gierst en linzen waar glyco-amylase en alfa-amylase uit een zakje op zijn losgelaten. Simcoe en Amarillohop en de Verdantgist hebben het bier daarna een IPA gemaakt. 


De kleur is in ieder geval al goed. Het is een lichtoranje, helder bier met een fijne schuimkraag. In de geur zjjn vooral de hoppen duidelijk aanwezig. Van enige 'moutigheid' is weinig sprake, eigenlijk dringt het gebruikte graan nauwelijks door in de geur. In de smaak is iets soortgelijks. De hoppen verdringen zich op de voorgrond en het graan heeft wat broodachtigs of ruw granig, misschien wel wat gistig. Daarintegen is er ook geen storend niet-moutig' smaakje aanwezig. 

En toch lijkt er iets in de body te missen. Waterig is niet de juiste omschrijving. Het missende element lijkt toch iets subtieler. Na een half glas kan ik er nog steeds de vinger niet op leggen. Theorieën zijn er voldoende: het is het ontbreken van bepaalde verbindingen die tijdens het mouten normaalgesproken worden gevormd. Ik denk hierbij aan Maillardproducten of wellicht caramellisatie. Daarmee samen is er ook een andere manier van eiwitafbraak wanneer je ruwe granen gebruikt. De eiwitten hebben korter de tijd gehad om af te breken, waardoor er minder peptiden en aminozuren in het bier terecht zijn gekomen. Een andere reden kan nog de hoeveelheid en type eiwit zijn. Hier is geen echte studie van gemaakt, waardoor er ook hierdoor een tekort, of misschien zelfs wel teveel, afgebroken eiwitten aanwezig zijn. 

Het effect is lastig te omschrijven, maar iemand omschreef het alsof de alcohol wat meer op de voorgrond treedt. Dat wijst op een mindere balans en dan denk ik toch weer in de richting van eiwitten, dextrines en allerlei afbraakproducten van eiwitten en suikers. 

Al met al, geen verkeerd bier. Iemand die de achtergrond niet kent, zou het zelfs niet eens proeven. Een minpunt is wel de houdbaarheid, na 3 maanden is er een oxidatiesmaak in het bier aanwezig. Dit recept gaat niet op herhaling, maar het recept wel. Deze aanpak biedt veel mogelijkheden. Allereerst om een glutenvrij bier te brouwen en daarnaast om een flinke energiebesparing op te leveren. 

vrijdag 10 november 2023

Brouwen zonder mout | Deel 4

De puzzelstukjes van het grote geheel dat we 'Brouwen zonder mout' noemen, vallen in elkaar. Langzaam maar zeker wordt het plaatje zichtbaar. Om te beginnen, komen de usual suspects als als het gaat over gluten zoals gerst, spelt, tarwe en rogge er niet meer in, gemout of ongemout, dat maakt niet uit. Daarnaast komen de enzymen gewoon uit een potje, en niet uit natuurlijke bronnen zoals de zoete aardappel. Verder is er ook nog wat werk te doen in het vooraf verstijfselen van de zetmelen door bijvoorbeeld de granen van tevoren te koken. 

De extra puzzelstukjes over mogelijke manieren om de moutstort in te vullen kwamen van Youtube, waarin iemand een, zoals hij het zelf noemt een niet onverdienstelijke IPA maakt zonder gluten. De intro van het verhaal begint goed, met haver, gierst en rijst, maar uiteindelijk blijkt dit te gaan om een partial mash brouwsel, waarbij het partial-deel wel heel letterlijk wordt genomen. De hoeveelheden granen zijn bij elkaar misschien een tiende deel van de hele stort, de rest wordt aangevuld met sorghummoutextract. En ook bij het mash-deel wordt er niet eens echt gemaischd. Het is natuurlijk maar net wat jouw doel is, maar ik kwalificeer dit als valsspelen, het extract is immers al dikke wort. 

De Youtuber had het ook niet helemaal zelf bedacht, want  hij verwijst ook netjes
naar een recept op de website van een '100% glutenfree brewery' in de USA, Groundbreaker Brewing. Praktisch gezien betekent dit voor 
de brouwerij dat er niet één glutenbevattende graan- of moutkorrel de drempel overkomt. De enzymen voor het afbreken van het zetmeel komen van sorghum-, boekweit- of havermout. Omdat het een sympathieke brouwerij is, geven ze een voorbeeldrecept hoe je met beperkte middelen thuis een glutenvrij bier kunt brouwen. Het recept vindt je hier. Dit thuisbrouwrecept bevat naast sorghum malt extract, ook linzen, boekweit en suiker. Het boekweit had ik zelf al gekozen om te gebruiken in mijn eigen recept, naast gierst, linzen en mais. De linzen vond ik een eigenaardige, maar interessante keuze. Op basis van de smaak die ik denk dat linzen hebben, zou ik deze niet selecteren. In mijn beleving hangt hier toch iets van een erwtensoepsmaak aan. Onterecht zo blijkt, want volgens de uitleg kan je de (rode) linzen verwarmen of roosteren, waarbij ze eerst zullen ruiken en smaken als 'rauwe' groene bonen. Na een minuut of 20-25 zal dit karakter verdwijnen en zal er een notige smaak verschijnen en zijn de linzen knapperig. De linzen bevatten meer eiwit dan bijvoorbeeld rijst of mais, wat er voor zorgt dat er meer body aan het bier komt. 

Verwarmen en koken 

In het vorige experiment met alleen tarwebloem of boekweit viel het me op hoe mooi bloemig beide bieren na vergisting roken. Het idee om bij het uiteindelijke recept te kiezen voor een combinatie met fruitige en bloemige hopsoorten is dan natuurlijk niet zo gek. Bovenstaand recept van Groundbreaker en de commerciële bieren van deze brouwerij zijn ook vaak IPA's. 

In de voorbereiding zijn de linzen, gierst en boekweit in de over verwarmd totdat deze donker kleurden. Dit betekent dat er ongeveer een half uur op 180°C is verwarmd. De korrels zijn dan net licht bruin geworden, het is zeker niet de bedoeling om ze donker te maken. Gierst heeft een kleinere korrel en was sneller bruin. 

Het recept

72% efficiëntie
Batchvolume: 13 L
Kooktijd: 60 min
Maischwater: 15.5 L
Spoelwater: 5.22 L
Totaal water: 20.72 L
Kookvolume: 17.58 L
SG voor koken: 1.053


Kenmerken
Begin SG: 1.063
Eind SG: 1.015
IBU (Tinseth): 24
BU/GU: 0.38
Keur: 10.8 EBC


Maischen
62 °C — 60 min
67 °C — 45min

Mouten
1.6 kg (37.7%) — Boekweit — Graan — 9.5 EBC
1000 g (23.5%) —  Maisvlokken — Graan — 3.5 EBC
500 g (11.8%) — Linzen— Graan — 2.8 EBC
900 g (21.2%) — Gierst— Graan — 2 EBC
250 g Rijsthulzen — Toevoeging — 0 EBC


Hop (95 g)
15 g (4 IBU) — Glacier 5.6% — Maischen
15 g (12 IBU) — Amarillo 9.2% — Koken — 10 min
15 g (17 IBU) — Simcoe 13% — Koken — 10 min
25 g — Amarillo 9.2% — Aroma — 0 min hopstand
25 g — Simcoe 13% — Aroma — 0 min hopstand

Vergisten
Hoofdvergisting Verdant gist — 18°C — 14 dagen

zondag 4 juni 2023

Uncanny Valley | IPA

Op het programma staat vandaag een 'moderne IPA'. Gebrouwen volgens de laatste inzichten. Deze zijn:

  • Pilsmout als basis aangevuld met ongemoute andere granen;
  • Droog maischschema;
  • Maischhoppen;
  • Veel hop in de hopstand;
  • ....en natuurlijk drooghoppen tijdens fermentatie;
  • Verdant IPA.

 Vooral het maischhoppen was voor mij een nieuw inzicht. Jaren geleden was dit eventjes een hype, maar nu blijkt dit toch nut te hebben. Verder vind ik het nog steeds fascinerend dat wanneer er tijdens vergisting wordt gedrooghopt, er zoiets bestaat als biotransformatie van hopcomponenten. De gist zet hierbij bepaalde terpenen e.d. om in superfruitig geurende -en smakende stoffen.

Dat een goede gebalanceerde IPA nog niet zo makkelijk is, bewijst de Zwopper die een nare hopburn had en nagenoeg ondrinkbaar was. Dit bier zoekt ook zeker geen grenzen van hoeveelheid hop of alcohol op. Drooghoppen gebeurt ook in een hopzakje en wordt ook weer netjes verwijderd. 

 

Het recept

 72% efficiëntie
Batchvolume: 17 L
Kooktijd: 60 min
Maischwater: 16.4 L
Spoelwater: 8.61 L
Totaal water: 25.01 L
Kookvolume: 21.75 L
SG voor koken: 1.044


Kenmerken
Begin SG: 1.051
Eind SG: 1.012
IBU (Tinseth): 39
BU/GU: 0.77
Kleur: 9.1 EBC


Maischen
62 °C — 60 min
72 °C — 20 min


Mouten (4.3 kg)
3 kg (69.8%) — Pilsmout — 3.7 EBC
500 g (11.6%) — Gerstevlokken— 3.3 EBC
500 g (11.6%) —Boekweitmout 9.5 EBC
200 g (4.7%) —Ruwe tarwe — 3.2 EBC
100 g (2.3%) — Rijstebloem  37.5 EBC


Hop (220 g)
30 g (6 IBU) — Cascade 4.3% — Maischen
25 g (14 IBU) — Simcoe 13% — Maischen
5 g (10 IBU) — Simcoe 13% — Koken — 60 min
 

20 g (2 IBU) — Cascade 4.3% — Aroma — 20 min hopstand
20 g (5 IBU) — Simcoe 13% — Aroma — 20 min hopstand
20 g (2 IBU) — adha484 5% — Aroma — 20 min hopstand
 

25 g — Cascade 4.3% — Koudhop — dag 3
25 g — Simcoe 13% — Koudhop — dag 3
20 g — Centennial 10% — Koudhop — dag 5
30 g — adha484 5% — Koudhop — dag 5
20 g — Cascade 5% — Koudhop — dag 5

Hopstand op 80 °C


Gist
1 pakje — Lallemand (LalBrew) Verdant IPA 77%

Vergisten
Hoofdvergisting — 20 °C — 14 dagen

De proefnotitie staat hier vermeld

donderdag 24 september 2020

Proefnotitie | Bitra Kveik IPA


De nieuwe kveikgist van Lallemand was de aanleiding om een kveik IPA te brouwen. Met deze stam kan je in subtropische temperaturen snel vergisten en niet te vergeten: snel drinken. En snel drinken dat willen we met een IPA. Vers drinken. De hopsmaken zijn volgens de kenners snel verloren. Sommigen zeggen dat het na een week of 5 al is veranderd in een hopeloos glas uilenzeik, snel drinken dus. 

Bij mij duurde de hoofdvergisting anderhalve dag. Met nog een weekje er achter aan om zeker te weten dat de vergisting voorbij was en de troebel te laten bezinken, zat ie binnen 1, 5 week in de fles. 

Het bier schenkt in met een forse schuimkraag. Niet perse vanwege de overmaat aan koolzuur, maar waarschijnlijk door de aanwezige eiwitten. Het ontbreken van de kookstap zorgt voor minder eiwituitvlokking. En dat is ook te zien. Het bier is niet helder. Het beeld dat ik eerder had, dat er eiwitvlokken in het bier zouden drijven, is niet uitgekomen. Afgezien van de troebel, zijn er geen drijvende deeltjes te zien. 

Opmerkelijk is de vrij uitbundige hopgeur. Er is immers niet met hop gekookt, en er is alleen hop tijdens het maischen en bij afkoelen (bij 80°C) toegevoegd. Het bier is een tropische verrassing, waarbij de geur van sinaasappel sterk naar voren komt. Dit is zonder twijfel van de Voss kveik afkomstig. In combinatie met de fruitige citrushoppen zoals Columbus, Simcoe en Cascade is er veel tropisch fruit te ruiken. 

De eerste slok is zacht en romig met de eerder genoemde fruitige hopsmaken. Net als een NEIPA is het mondgevoel zacht. Dit wijt ik ook aan het ontbreken van de kookstap. De eiwitten zorgen voor een vol en voedzaam bier. De bitterheid is toch vrij stevig geworden. De hoeveelheid hop in de hopback was ook wel wat extreem, en het is best wel interessant dat er zonder koken zoveel bitterheid van de hop afkomt. De kveikgist geeft een stevige sinaasappelsmaak die prachtig aansluit op de fruitige hoppen. 

Voor het mooie zou ditzelfde bier nogmaals gebrouwen moeten worden, met als verschil dat het niet benaderd wordt als een (NE)IPA, maar als een soort blond bier, of een farmhouse ale. Dan zal de smaakbijdrage van de kveik meer op de voorgrond kunnen treden. Machtig mooi, die kveik!

vrijdag 14 augustus 2020

Bitra | Kveik IPA

 'Wat is het fokking heet!', schreeuwt mijn anders zo bescheiden vrouw van de bank. De tijd dat we genoten van iedere zonnestraal in de achtertuin lijkt alweer lang geleden. Normaal zou ik het niet in mijn hoofd halen om bij temperaturen boven de 30°C te brouwen, maar met de Voss Kveikgist is deze hittegolf een uitgelezen kans om te brouwen. Met het zweet op mijn voorhoofd sta ik in de keuken boven een dampende brouwautomaat. Dit is gekkenwerk. De temperatuur in de woonkamer is inmiddels door het brouwen alweer 2 graden gestegen tot 27 °C.

Op deze laatste dag van de vakantie heb ik snel een recept in elkaar gezet en  ben ik aan het brouwen geslagen. De inspiratie voor het recept heb ik gehaald uit het  boek Historical Brewing Techniques van Lars Marius Garshol. Dit fantastische boek beschrijft de achtergronden van farmhouse brewing in o.a. Scandinavië. 

De meeste recepten van deze boerderijbieren hebben vaak een simpele moutstort met hoofdzakelijk pilsmout, soms aangevuld met wat andere granen. De moutstort in dit recept is totaal niet authentiek, maar wel lekker simpel. De Viennamout geeft redelijk veel moutigheid en naar verwachting minder DMS-achtige smaken door het ontbreken van de kookstap. De roggemout zal ook een wat granige smaak opleveren. 

De insteek voor het recept is een soort Kveik-IPA. Het Kveikdeel betekent dat het wort niet gekookt wordt,  dus ook de hop niet. En de vergisting wordt met de Voss Kveikgist van Lallemand uitgevoerd. Het IPA stuk bestaat uit het doseren van Amerikaanse hopsoorten. Tijdens het maischhoppen is Cascade en  Columbus toegevoegd. Deze hoppen zijn vrij stevig in smaak. Na het opwarmen van het wort tot 80°C zijn de Simcoe -en Columbushop toegevoegd.


Het recept

Volume: 12 liter
Kleur: 14.3 EBC
Begin SG: 1062
Maischdikte: 4.41 kg /l
Geschat alc%: 6.4%
Maischwater: 16 liter
Spoelwater: 3 liter


88% Viennamout 6 EBC   3200 g
12% Roggemout   10 EBC  400 g
   
- Maischen 60 min 67°C;
- Toevoegen van de maischhop op 10 minuten voor het einde;
- Kort doorverwarmen naar 80°C en hop toevoegen. De hop zat in een hopspider die helemaal zat volgestampt. Ik verwacht hierdoor minder efficiency. De spider is in het wort gebleven totdat het afgekoeld was tot 30°C.  

24 g Cascade maischhop
29 g Columbus maischhop
45 g Simcoe - 80 °C
71 g Columbus - 80°C


- Koelen tot 30°C. Dit duurde ongeveer 40 minuten;
- De kveikgist is een uur vantevoren in wort gebracht;
- Na 2 uur staat het waterslot van het gistvat te borrelen.

Gist: Lallemand Voss Kveik (1 zakje)

Het bier is na 1,5 dag klaar met gisten. 

De proefnotitie van dit bier is hier te lezen. 

 






woensdag 22 januari 2020

Wat is de beste hop voor mijn IPA?

In de analyse van de IPA's van brouwerij De Molen is er terloops gekeken naar de single hop IPA's. Van de vijf bieren kwam Cascade als hoogst gewaardeerde hop uit de bus. Toen kwam ik op het idee om eens te kijken naar andere single hopbieren op Untappd. Wat is de hop die de hoogste notering heeft? Hiervoor is de bierbeoordelingssite doorgespit op bieren met een enkele hop.

De gevonden single-hopbieren bevatten hoppen die uit 10 landen afkomstig zijn. De meeste, uitgesproken citrusfruitige hoppen komen zonder twijfel uit Amerika. De enorme diversiteit in soorten en smaken zijn het gevolg van de sterke vraag naar nieuwe smaken. Er zijn een aantal hopkwekers die flink onderzoek doen om steeds een nieuw verkoopkanon zoals bijvoorbeeld een Citra, Amarillo of Simcoe te ontwikkelen.

In deze analyse kwam ik de alombekende hoppen vaak tegen, maar ook een aantal hopsoorten waarvan ik nog nooit had gehoord zoals Jarrylo, Eureka, Idaho7 en een aantal HBC- varianten. De Idaho7 wordt blijkbaar al in Amerika in een groot aantal IPA's gebruikt.
Gezien de grote internationale vraag naar deze sterk smakende USA hoppen, verwacht je dat hopboeren in andere landen ook wel op zoek gaan naar de citrus, dennen en fruithoppen. Zo is men in Nieuw-Zeeland en Australië niet gaan imiteren, maar zijn ze een eigen weg ingeslagen. De Galaxy, Topaz en Vic Secret uit Australië en de Nelson Sauvin, Motueka, Riwaka, en Pacific Gem uit Nieuw-Zeeland hebben mooie fruitige smaken en scoren hoog in de hoppige bieren. Ook in Duitsland heeft men o.a. met de Huell Melon en Mandarina Bavaria unieke hoppen ontwikkeld. Een citroenachtige smaak heeft de Sorachi Ace uit Japan, maar deze past ook goed in een IPA. 
De landen waar weinig lijkt te gebeuren op het gebied van hopontwikkeling zijn Engeland, België, Frankrijk en Slovenië. In de analyse zijn hoppen uit deze landen opgenomen, maar de waarderingen waren beneden gemiddeld in vergelijking met de USA hoppen.

Untappdscore
 
De waardering van het bier en dus indirect van de hop is natuurlijk afhankelijk van de brouwkunsten van de brouwer. Belangrijk is dat de beoordeling volgens Untappd-gebruikers wel wat gekleurd is. Er zijn globaal  twee soorten proevers: 1) degenen die het aan de eigen smaak toetsen. 'Ik drink deze IPA, maar ik hou niet van hop. Ik geef het 1 ster.' en 2) 'Ik hou niet van IPA, maar ik proef dat ie goed gebrouwen is, 3 en een halve ster.' De eerste groep is daarbij naar verwachting meer vertegenwoordigd.


Het zal je niet verbazen dat de meeste hoppen voor een IPA, APA of NEIPA uit Amerika afkomstig zijn. Van de 278 bieren hebben er 189 Amerikaanse hoppen. De meeste US hoppen hebben een uitgesproken smaak die varieert tussen fruitig, citrus, harsig, dennig tot aan knoflook. In de top van meest gevonden hopsoorten (door ons) staan ook drie Nieuw-Zeelandse hoppen; Galaxy, Nelson Sauvin en Rakau. Deze hoppen bieden blijkbaar weer een andere smaak. 

De beoordeling van bijvoorbeeld een IPA met Mosaic van de ene brouwer zal anders zijn dan van de andere. Hiervoor kunnen diverse redenen aangedragen worden, zoals dosering, brouwkunst, reputatie, bierstijl, versheid van de hop en van het bier, etc. Om toch de 'beste hop voor een IPA' analyse uit te voeren, zijn er van 26 brouwerijen in totaal 278 bieren gevonden. Het hoogst gewaardeerde bier is de Pale Ale met Mosaic van de Hill Farmstead brouwerij in de USA met 4.318 punten (jawel, Untappd doet aan 3 decimalen). De minst gewaardeerde is de Belgian IPA met Saaz hop van de Proefbrouwerij in België. Niet echt een hop voor IPA's dus, of een bier voor zelfverklaarde Hopheads. Voor alle bieren in de analyse is een gemiddelde waardering van 3.71 gegeven met een standaarddeviatie van 0.23. 

De resultaten

De onderstaande figuren laten zien wat de bandbreedte is per hopsoort. Op de horizontale as staat de hopsoort en op de verticale as de Untappdwaardering. Hier is te zien dat bij Citra, Equinox, Galaxy en Simcoe de spreiding groot is, variërend tussen 3.4 en 4.3 punten. 

In de onderste figuur wordt dezelfde data gebruikt, maar gepresenteerd per bierstijl. Opmerkelijk is de hoogste individuele waarderingen van de eerdergenoemde vier hopsoorten allen voor een APA zijn. Dit gaat in tegen de verwachting. waarbij juist in de DIPA of de IPA meer smaak en meer hop wordt gebruikt. Bij nadere bestudering van deze datapunten blijkt dat ze allen APA's van brouwerij Hill Farmstead zijn. 


Wanneer we de data van alle bieren dan per bierstijl categoriseren, komt er onderstaand plaatje uit. Ook hier is de variatie binnen de stijl duidelijk zichtbaar. Het aantal bieren per stijl is niet in balans. Meer meetpunten resulteert normaal gesproken bijna altijd in een grotere spreiding. Dat neemt niet weg dat de APA met 61 bieren een onverwacht hoog gemiddelde score heeft. Double IPA's hebben een kleinere spreiding en een hoog gemiddelde, maar de NEIPA's hebben de hoogste gemiddelde waarde.




Relatie score met bitterheid en alcohol
 
Uit een eerdere analyse bleek dat er een minimale relatie aanwezig was tussen de waardering op Untappd en de bitterheid. Een hogere bitterheid betekende een hogere waardering. In tegenstelling tot die resultaten, is hier echter een neerwaartse relatie te zien tussen beide. Verwacht wordt dat de trend wellicht niet lineair of kwadratisch is, maar ergens een hoogtepunt heeft, geschat rond de 60-70 IBU. De meeste IPA's hebben ook niet veel meer bitterheid nodig.  

De verwachte relatie tussen waardering en alcoholpercentage was in de andere analyse nauwelijks aanwezig. In de onderstaande rechterfiguur zien we een voorzichtige opgaande trend bij hogere alcoholpercentages. In het algemeen zie je voor de session IPA's en NEIPA's alcoholpercentage tussen 4 en 5%, voor de andere IPA's en APA's tussen 6 en 8%, voor enkele DIPA's tot 10%. 

De data in beide grafieken is gescheiden op algemene smaak van de hop: fruitig, citrus, kruidig en nobel. Deze omschrijvingen zijn afkomstig van diverse websites, waarbij de meest genoemde karaktertrek is opgenomen. In de figuren is te zien dat de fruitige en citrushoppen over het algemeen boven de trendlijn liggen, de kruidige en nobele hoppen scoren lager. Niet zo gek natuurlijk, dit zijn geen of minder typische IPA-hoppen. 


En we kunnen ook nog een open deur intrappen: Zwaardere bieren (in alcohol) hebben doorgaans een hogere bitterheid. Ook hier geen enorm sterk verband, maar een trend is het wel. 



De beste hop?

De waardering van een hop is meer dan alleen de hopsoort. De grote variatie binnen een soort en binnen een bierstijl maken het bijna onmogelijk om iets te zeggen over wat de beste hop is. Brouwkunst en reputatie lijken een groot stempel te drukken op de waardering. Denk hierbij aan de buitengewone scores van de Hill Farmsteadbieren. 

Verder lijkt er geen sterk verband tussen de waardering en bitterheid of alcoholpercentage. De bitterheid voor veel bieren ligt rond 60-75 IBU. En daarnaast kun je je nog afvragen of de Untappdscores ook maar iets zeggen over de kwaliteit van het bier.  Veel variabelen spelen een rol, eigenlijk te veel. 

De beste hop voor een hop georiënteerd bier heeft een sterk citrus en/of fruitig karakter. De kruidige en nobele, meest Europese hoppen scoren lager. 

In onderstaande figuur zijn de resultaten van de top 10 (13 eigenlijk) best gewaardeerde hopsoorten op basis van gemiddelden weergegeven. De single hopbieren waar maar 1 of 2 bieren met de betreffende hop is gevonden, zijn niet meegenomen. Verder zijn de waarderingen van de Hill Farmsteadbieren buiten beschouwing gelaten, aangezien deze als uitschieters worden beschouwd.


De Comethop is een onverwachte winaar. Deze hop schijnt een sterke grapefruitsmaak te hebben en wordt beschouwd als een typische bitterhop. Recentelijk wordt deze ook voor drooghoppen ingezet.  En dat heeft duidelijk succes. De hoge waardering van nummers 2 en 3, Citra en Mosaic was te verwachten. Dit zijn mooie hoppen die veel in hoppige bieren worden gebruikt. Idaho-7 is een relatief onbekende en heeft een dennenachtige, tropisch fruitige, citrusachtige, aardachtige en bloemige smaak. Eigenlijk alle smaken waar een goede IPA hop aan moet voldoen.
De hoppen uit Australië en Nieuw-Zeeland zijn sterk vertegenwoordigd in de top 10 met Rakau, Nelson Sauvin, Galaxy en Motueka. Deze hoppen hebben unieke, sterke aroma's van fruit en citrus en onderscheiden zich qua smaak van de Amerikaanse soorten. De Strata hop is een unieke hop die passiefruit, grapefruit, aardbei en 'dankness' combineert. 
Verder is het mooi om te zien dat de klassiekers als Cascade en Columbus toch nog hoog gewaardeerd worden. (Dit was de reden om er een top 13 van te maken).

Helaas zijn er te weinig bieren gevonden met Wa-iti, Riwaka, HBC-431, Barbe Rouge, Mistral, Cashmere, Meridian en Hallertau Blanc. De individuele scores waren hoog, maar ze deden niet mee in de top 10. 
 
Big thanks to my Math-magician Sebastian Pjotr for endless interpretation of the data!

Aanbevolen post

Overzicht van recepten | Het Ferment