Posts tonen met het label quadrupel. Alle posts tonen
Posts tonen met het label quadrupel. Alle posts tonen

vrijdag 10 oktober 2025

Proefnotitie | Vatgerijpte Quadrupel - Quercus Spiritus

Brett is toch een beetje het onkruid onder de gisten. Als je ze binnen hebt gelaten zijn ze maar moeilijk weg te krijgen, terwijl mooie en unieke biergisten die je wilt opkweken en behouden volgens de theorie bij de minste pH -of temperatuursverandering het loodje blijken te leggen. Zo hadden we met ons biergilde een eikenhoutenvat proberen te 'reviseren' door er met een dakbrander de binnenkant van het vat zwart te blakeren. We waren ervan overtuigd dat het onmogelijk was dat daar iets had overleefd. Na deze introductie zal het u niet meer verbazen: dit heeft niet geholpen om de wilde gisten af te doden. De Brett is goed aanwezig in de smaak en geur. 

Het vat van 110 liter was na het branden gevuld met een receptuur voor een Quadrupel. Een vrij recht-toe-recht-aan recept met Special-B, caramout en kandijsuiker. Na de vergisting bij alle individuele leden, dus voor het toevoegen aan het vat, hebben we geen smaakafwijkingen geconstateerd. Bij een tussentijds proefmoment na 4 maanden en na 5 maanden bij het bottelen was er nog geen spoor van Brett te proeven. Dit zou ook nog kunnen liggen aan onze proefkwaliteiten. 

En nu een kleine zes maanden na het bottelen is er een duidelijke Brett aanwezig, zowel in de geur als de smaak. Het bier heeft een rode wijnachtig karakter gekregen met rood fruit, wat alcoholisch, wat muf en niet te vergeten eikenhout. 
Dit lijkt op papier op een stevige Vlaams bruin, maar daarvoor wijkt de smaak teveel af. Het bier is niet zuur door melkzuurbacteriën, maar heeft een frisse zurigheid door de Brett. De karamelmouten en kandijsuiker zorgen voor een prettig bruin en moutig karakter. Vanwege de suiker is dit vanaf het begin al geen zoet of vol bier geweest, maar in het vat is het bier nog iets dunner in mondgevoel geworden. 

Het is nog steeds een Quadrupel die een stuk interessanter is dan de meeste bieren in de stijl. Een stijl die in mijn ogen toch vaak de platgetreden paden bewandeld, waarbij elke Quad ongeveer hetzelfde smaakt. 

maandag 28 oktober 2024

Quad op een Vat

Met ons brouwclubje hebben we een eikenvat waar ooit Aguardiente in heeft gezeten. Daarna zijn er in de afgelopen jaren 7 brouwsels succesvol uitgekomen. De laatste brouwsels waren wild en zuur en dan is er theoretisch geen weg meer terug in een lagering met een schone gist. Er is echter nog wel een manier om het vat te resetten en dat is door de fik er in te steken. We gaan het vat branden. 

De verwachting is dat de wilde organismen in het vat door de hittebehandeling worden beschadigd (lees: afgedood) en dat het hout weer een nieuw laagje beschikbaar geeft. Voor het aanboren van een nieuwe laag hout is er volgens de geleerden een verschil tussen toasten en branden (charring in het Engels). Het grote verschil in deze methoden is de tijd waaraan het vat aan de vlam wordt blootgesteld. Voor het toasten wordt er 10 min een temperatuur van 288 graden Celcius aangehouden, voor het branden duurt dit 25 seconden op 315 graden Celcius.
 
Het doel van beide methodes is om de zoetere componenten van het eiken vrij te maken. Hout bestaat uit suiker, vooral uit cellulose en hemicellulose. Hiertussen bevindt zich lignine, wat deels bestaat uit vaniline. Bij het branden komt dit deel vrij en zal vooral vanille, maar ook rook, leer, kruidigheid en een bepaalde romigheid vrijkomen. Zie Bron  De cellulose en hemicellulose zullen door het branden smaken vrijgeven die doen denken aan caramel, toffee, noten en esdoornsiroop. 

De bijbehorende plaatjes op internet van het brandproces zien er ongelofelijk spectaculair uit. De vaten worden hierbij ontdaan van beide deksels en over een enorm vuur gezet, waarbij de vlammen er een eind bovenuit vliegen. Die mogelijkheid hadden wij zelf niet, dus er is met een dakbrander gewerkt. In het onderstaande plaatje is de voor -en nafoto te zien. Het vat heeft ervoor een donkerbruine kleur en was al ingedroogd, omdat deze al even leeg stond. In de erna-foto is het hout donker gekleurd, de verkleuring lijkt redelijk oppervlakkig. Er was geen alligatorskin aanwezig (door compleet verkolen van het oppervlak ontstaat er een structuur die aan de huid van dit beest doet denken). 
Met de kop van de brander is het oppervlak een aantal keer gepasseerd en aan het oppervlak te zien, is deze ook voldoende heet geweest. De buitenkant was geschat rond de 50°C geworden, dus dan kan je verwachten dat de binnenkant heter is geweest en dus alle micro-organismen zijn afgedood. 


Na het branden is de deksel er weer opgegaan en de duigen zijn vastgeklopt. Het vat is daarna gevuld met water, zodat eventuele (sterk) verkoolde smaken uitgespoeld worden. Bij het vullen bleek het vat nog te lekken, maar na een dag was het hout weer vochtig en was de lekkage gestopt. 

Het recept

We waren er snel uit welk bier er in dit vat moest komen: een Quadrupel. Een stevig, donker gekleurd bier met redelijk veel alcohol lijkt toch vaak wel een goedwerkende formule voor vatrijping. Het recept hiervoor is eenvoudig doeltreffend. De basis bestaat uit pilsmout, aangevuld met twee soorten caramout: caramout 120 EBC en Special-B. Die laatste is bekend geworden van de Rochefortbieren. Voor doordrinkbaarheid en alcohol is er kandijsuiker toegevoegd. Dit bier hoeft het niet te hebben van de hop, maar de Aurorahop is een fantastisch ruikende hopsoort die aan het begin van het koken wordt toegevoegd. Later in de kook wordt Hallertau Hersbrucker gebruikt. 
In het originele recept van Maikel wordt de T58 gist gebruikt, een gist die niet bijzonder ver uitgist. Omdat deze niet in 250 gram verpakking beschikbaar was, is er gewisseld voor een Belgian Abbey M47 van Mangrove Jack's. 


72% efficiëntie
Batchvolume: 20 L
Kooktijd: 60 min
Maischwater: 27.5 L
Spoelwater: 4.06 L
Totaal water: 31.56 L
Kookvolume: 24.88 L
SG voor koken: 1.075


Kenmerken
Begin SG: 1.095
Eind SG: 1.019
IBU (Tinseth): 27
BU/GU: 0.29
Kleur: 68 EBC

Maischen
Temperatuur — 65 °C — 60 min

Mouten (8 kg)
7 kg (79.6%)— Graan — 3.9 EBC
600 g (6.8%) — Dingemans Cara 120 MD — Graan — 120 EBC
400 g (4.6%) — Castle Malting Chateau Special B — Graan — 300 EBC
800 g (9.1%) — Candi Syrup Candi Syrup, D-180 — Suiker — 355 EBC

Hop (53 g)
27 g (21 IBU) Aurora — 6.5% — Koken — 60 min
17 g (5 IBU) — Hallertauer Hersbrucker 4% — Koken — 30 min
9 g (1 IBU) — Hallertauer Hersbrucker 4% — Koken — 10 min

Gist
2 pakjes — Mangrove Jack's M47 Belgian Abbey 76%





zaterdag 23 december 2023

Man op Paerd | Quadrupel

Wanneer je onder het motto ‘beter goed gejat dan slecht verzonnen’ teksten overneemt van een ander, noemen we dat plagiaat. Simpel gezegd is plagiaat het kopiëren van andermans werk, en doen alsof het je eigen werk is. Het probleem zit ‘m dus vooral in het feit dat je de ander niet vernoemd. Parafraseren, waarin je de bron noemt en bijvoorbeeld voorziet een linkje, mag namelijk wel. 

Het bovenstaande stukje is gejat, maar ik deel dat nu mee aan u en ik plaats de link, dus dan mag het. Eigenlijk gewoon legitiem jatten dus. Zo is het blijkbaar ook gegaan bij een bezoek aan brouwerij Het Anker in Mechelen. Een van de recepturen lag jaren geleden tijdens een rondleiding open en bloot en dat heeft de normaalgesproken, behoorlijke nette huisvader slash hobbybrouwer er toe aangezet om zich dit toe te eigenen en te delen op een niet nader te noemen hobbybrouwforum. Het gaat  om de Gouden Carolus Cuvee van de Keizer. 

Volgens Wikipedia wordt de Gouden Carolus Cuvée van de Keizer Imperial Dark elk jaar op 24 februari, geboortedag van Keizer Karel, gebrouwen. Het is een donker robijnrood speciaalbier van hoge gisting met een alcoholpercentage van 11,0%. Het bier heeft een hoge densiteit van het wort (24° Plato) en is minimaal tien jaar houdbaar en ontwikkelt doorheen de jaren een verfijnde complexiteit en intense aroma's. Het zachte en fruitige karakter combineert een verwarmende volheid van smaak met een verfrissende afdronk, aangevuld met toetsen van geroosterde mout, karamel en pruimen.
De naam Imperial Dark verscheen in 2019 op de labels, een duidelijk teken dat dit bier veelvuldig wordt geëxporteerd naar Amerika. 

Het Anker staat er bekend om dat ze veelvuldig de kruidenpot opentrekken, waarbij komijn, koriander, sinaasappelschil en steranijs worden genoemd. Voor mijn versie van dit bier zal ik dat echter niet doen, omdat ik al te vaak donkere zware bieren heb geproefd die te veel werden overheerst door kruiden. 

Het recept


In het originele recept is de hoeveelheid caramout (55 en 120 EBC) twee keer zo hoog als in mijn recept. Dit zijn wat mij betreft absurde hoeveelheden en levert in mijn installatie zeker een te dik en niet frissmakend bier op. Het mais is een aparte en heeft, samen met de suiker, waarschijnlijk de bedoeling om het bier toch wat lichter te maken. 

De gekozen gist is matig alcoholtolerant en een bijzonder vlokkige gist, welk minder fenolisch is dan ‘Belgian Ale M41’, maar uitzonderlijk fruitig en heeft zeer complexe esters. Geschikt voor Belgische Pale Ales en abdijbieren. Uitvlokking: 4, Vergisting: 73-77%, Aanbevolen temperatuurbereik: 18-28 °C. 

72% efficiëntie
Batchvolume: 15 L
Kooktijd: 60 min
Maischwater: 18.5 L
Spoelwater: 5.18 L
Totaal water: 23.68 L
Kookvolume: 19.67 L
SG voor koken: 1.064
Kenmerken
Begin SG: 1.090
Eind SG: 1.014
IBU (Tinseth): 33
BU/GU: 0.37
Kleur: 33.5 EBC

Maischen
Temperatuur — 63 °C — 35min
                        72°C  -  30 min


Mouten (5 kg)
3.6 kg (64.3%) — Pils Malt — Graan — 3.5 EBC
400 g (7.1%) — Caramel/Crystal Malt — Graan — 128 EBC
400 g (7.1%) — Carared Malt — Graan — 55 EBC
300 g (5.4%) — Corn Yellow, Flaked — Graan — 2.6 EBC
300 g (5.4%) — Swaen GoldSwaen Munich Dark — Graan — 145 EBC
600 g (10.7%) —  Sugar — Suiker — 0 EBC


Hop (45 g)
30 g (31 IBU) — Challenger 7.5% — Koken — 60 min
15 g (2 IBU) — Hallertau 4.5% — Koken — 5 min


Gist
1 pakje — Mangrove Jack's M47 Belgian Abbey 76%

zaterdag 27 maart 2021

Christmas Pudding Barley Wine

Ik heb in Engeland een bestelling gedaan bij de webshop van Crossmyloof. Hier hebben ze veel nieuwe hoppen en ook nog eens vrij vers. Naast de hop heb ik ook een aantal onbekende korrelgisten besteld. Een van de gisten was de korrelgist Xmas Pudding Wine. Een impulsaankoop. Vooral de naam trok mij over de streep. dus deze is in mijn winkelmandje gegaan. Meer informatie dan de naam en dat het een wijngist is, had ik niet. Bij de bestelling zat nog een leuke verrassing van de douane. Sinds de Brexit wordt er weer ouderwets accijns geheven en was het aankoopbedrag daarmee verdubbeld. Daar gaat mijn leuke deal.

Als ik zoek op de betekenis van Christmas Pudding Wine blijkt dat dit soort 'wijn' een traditie is in Engeland. De bedoeling is het recyclen van de pudding en ander overgebleven Kerstvoedsel door het met een veelzijdige mix van ingredienten op te koken en te vergisten om zodoende een soort kruidig, donkere, zoete drank te krijgen. Overigens is de naam pudding misleidend, in feite is het meer een soort compacte cake.

In de recepten die ik hiervoor gevonden heb, zijn de hoofdingrediënten natuurlijk de kerstpudding, aangevuld met gedroogd fruit, suiker, druivensap (of wijn) en kruiden zoals all-spice of sinaasappelschillen.  In deze voorbeelden wordt er ook fruit zoals grapefruit en perziken in gebruikt. Omdat het de bedoeling is om voedingsmiddelen te hergebruiken, kan in principe alles erin. Een handje van dit en een scheutje van dat, zoiets. 

Het lijkt me leuk om eens bier te maken dat hier op lijkt. Nu is bier natuurlijk wel een ander soort drank dan wijn. En ik heb geen pudding dus het is geen probleem maar een pudding bevat vettige bestanddelen, waardoor deze niet zo in een maisch mee zou kunnen. Het schuim van het bier zou door het vet volledig ontbreken. Daar heb ik slechte ervaringen mee. Eigenlijk wordt dit dus een compleet andere drank waarbij de gist weliswaar dezelfde is, maar het eindresultaat zal hoe dan ook verschillen.

We hebben al eerder een bier gemaakt met wijngist en die ging verbazingwekkend ver door. Wijngisten zijn zodanig geselecteerd dat deze alleen simpele suikers kan afbreken. In theorie zou dit tot een lage vergistingsgraad leiden. Als dit het geval is, kunnen we altijd nog een Brettanomyces gebruiken om de vergisting door te trekken. Of dit bij deze gist ook nodig is, zullen we moeten proberen. Het enige dat we weten is dat de gist een rode wijngist is met een hoge alcoholtolerantie en een stevig aroma.  

 Het recept

We willen dus een kruidig, sterk, donker bier hebben dat eigenlijk gewoon Kerstmis schreeuwt. De gekozen moutstort is een samenstelling van diverse donkere mouten die ook de moutigheid vergroten. De kandijsuiker zorgt daarintegen weer voor een wat doordrinkbaarder bier. Er wordt dik ingemaischd en op hoge temperatuur. De bitterheid is laag, iets wat het bier ook zoeter doet lijken. De EK Goldings in de drooghop schijnt een soort sinaasappelsmaak te geven. De kruiden zijn allen verwarmende kruiden in lage dosering. Samen met de sinaasappelschil moet dit voor een Kerstig bier gaan zorgen. 

 Aantal liters------- : 15 liter
Gewenst begin SG---- : 1085
Brouwzaalrendement-- : 70 %
Totaal brouwwater--- : 23.55 liter
Spoelwater---------- : 5.55 liter
Maischwater--------- : 18 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- :48 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 22 EBU (Tinseth)

83% 4703 g Pale alemout                    5.5  EBC   
 3% 186 g Special B                            391  EBC   
 5% 310 g Karamelmout 150 EBC      150  EBC   
 1% 62 g Coffee malt light                    200 EBC   

1% 62 g Brown malt 200 EBC
2% 122 g Melanoidinmout 60 EBC
5% 310 g Kandijsuiker (bruin) 10 EBC

De donkere mouten worden aan 10 minuten voor het einde van het maischen toegevoegd om zodoende niet te veel geroosterde smaken te geven. 


60m/67°C Maischdikte is: 2.94 L/kg
5m/73°C Maischdikte is: 2.94 L/kg
1m/78°C Maischdikte is: 2.94 L/kg
 

25 g 6 %az 60 min P Premiant
50 g EK Goldings dryhop

100 g krenten in de maisch
7 g Kaneel in de maisch
20 g Sinaasappelschillen 15 min
 0.5 g Kardemomzaad 5 min
 0.5 g Jamaican Pepper 5 min
 200 g kersen navergisting

Gist : Xmas Pudding Wine (Crossmyloof)



maandag 17 december 2018

Brand Bierbrouwwedstrijd 2019 – Winterbier


'Dit is echt de laatste keer dat we zo'n wedstrijd houden', zegt Rob met zijn typisch Limburgse accent. 'Ik ben er helemaal klaar mee!' De helft kunnen we gelukkig al bij voorbaat uit de race zetten, want er zijn nog zo veel van die zogenaamde brouwers die hun proces niet op orde hebben. Te veel alcohol, te bitter of gewoonweg zuur. 'Dit zal echt de laatste keer zijn dat ik me door al die ellende heen worstel'. 

'Weet je wat?' 'We doen een hele vage opdracht, een winterbier ofzo!'. Dat is zo ongedefinieerd dat we zeker tweederde van de deelnemers kunnen afketsen, vanwege het niet voldoen aan onze verwachtingen. Triomfantelijk kijkt Rob de rest van de jury aan. 'En dan mogen ze een paar kruiden gebruiken die het bier al te snel overdreven kruidig laten smaken.' Schrijf maar op: bruin kleurtje, kruidig, niet te bitter, lekker in de alcohol. Een bier in de Brandtraditie. 'Topidee, Rob!', zegt de rest in koor. 

'Zullen we dit jaar Anouk ook weer vragen om te presenteren, Rob?' durft een van de mannelijke juryleden te vragen (laten we hem voor het gemak Derek noemen). Meteen verschijnt er een glimlach om de mond van de voorzitter: 'Natuurlijk, zonder twijfel!' 'Als ze dan niet voor de uitslag van de wedstrijd komen, dan komen ze in ieder geval nog daarvoor.' 'Ik zal haar volgend jaar missen', zucht hij. 



De opdracht


Volgens opdracht dient een winterbier dient te voldoen aan de volgende eisen:

Algemene kenmerken:
Het Winterbier dat wij zoeken is donker & rijk en heeft een balans tussen moutzoetigheid, specerijen en fruitig/complex gist. Hop is in de achtergrond en de combinatie van alcohol met specerijen is warmend. Het bier is rijk met een medium tot volle body. Door het hogere alcoholgehalte (tot 9,0 vol %) is het een “degustatie” bier. De uitdaging bestaat uit het vinden van een optimale balans tussen een rijke smaak met specerijen en drinkbaarheid.

Technisch fiche
Gisting: Hooggegist (ca. 70-90% schijnbare vergistingsgraad). Geen Brettanomyces of wilde gist(en).
Alcohol: Maximum 9,0 volume procent
S.G. of ᵒPlato: Stamwort maximum 1,076 g/cm3 of 18,5ᵒ
Kleur: 70-90 EBC
Hopbitterheid: 10-30 IBU
pH: 4,0 – 4,9 

Een Winterbier is een bier gebrouwen met een hogere stamwort en alcoholgehalte. Het bier moet uit gerstemout (geen rookmout) bestaan. Het toevoegen van kandijsuiker is ook toegestaan. Het toevoegen van de volgende specerijen zijn toegestaan: zoethout, korianderzaad, steranijs, kaneel, tijm, gember.


Nieuwe eik houtsnippers uit verschillende landen en toast gradaties zijn toegestaan.

Het toevoegen van hop na de whirlpool (dry-hop) is niet toegestaan.

Het toevoegen van vruchten en groenten is niet toegestaan. Barrel-aging of het gebruik van houtkrullen uit b.v. Whisky-, Rum-, Port-, Wijn- enz. barrels is niet toegestaan. Het bier moet met bovengist vergist zijn. Bij de beoordeling zal de “rijke smaak en balans” een belangrijke rol spelen.



Fysiek fiche

Kleur: Zeer donker koper tot bruin

Helderheid: Helder

Schuim: Minstens een blijvend ringvormige schuimkraag

Geur: Moutig, karamel, specerijen en complex gist-esters.

Smaak: Vol en rijk met mout, karamel, specerijen en gistkarakter. Eik houtkrullen mogen een subtiele toevoeging zijn aan het geheel maar geen stroefheid veroorzaken. Harde roost smaken of een hoge hopbitterheid zijn niet gewenst. Hogere alcoholen, Brettanomyces of andere afwijkingen zijn niet gewenst.

Basissmaak: Zoetig tot zoet en bitterig.

Body: Medium tot tamelijk vol.

Mondgevoel: Medium tot tamelijk veel koolzuur verhoogt de frisheid, plakkerig tot plakkend en iets alcohol warmend maar niet heet.

Nasmaak: Mout en specerijen (evt. aangevuld met subtiele houtsmaken) blijven hangen maar het mag geen ‘hoestdrank’ of ‘kruidenbitter’ zijn.

Wat vinden we ervan?


Mijn eerste ingeving is dat ze op zoek zijn naar een Brand Sylvester maar dan metkruiden. Vol en rijk, donker, karamel. Voor mij is dit een typisch Brand bier, waarbij het gistkarakter een klein beetje ontbreekt. Dit bier ligt in de lijn van de donkere bieren van Maredsous, Grimbergen of Hertog Jan. 
Laten we ons dit jaar niet weer verliezen in nodeloos experimenteren. We moeten nu gewoon een bier tussen de lijntjes brouwen. 

- De moutstort zal eenvoudig moeten zijn: pilsmout, aangevuld met cara120 en evt nog wat munichmout. (Sylvester is 50 EBC). Voor een rode kleur voegen we er nog een piepklein beetje geroosterde gerst toe. 

- In de opdracht staat dat er kandijksuiker gebruikt mag worden. Om de doordrinkbaarheid te verhogen, zal er rietsuiker worden toegevoegd.
- Er is geen hoppigheid gewenst, Sylvester heeft een bitterheid van 26 EBU. Er wordt gebruik gemaakt van hopextract. We gebruiken liefst een nobele hop met veel alfazuur.
- De kruiden moeten zeker niet overheersen en verwarmend zijn, ik denk zelf aan een klein beetje korianderzaad en wat gember.  Het toevoegen van tijm is wel weer erg verleidelijk. In mijn kloon van de Pannepot gaf dit het bier een mooie warm kruidige smaak.
- De gist is nog wel een punt van aandacht. De Brand bieren vind ik niet veel gistkarakter hebben, maar wel wat fruitig. De vergistingstemperatuur zal niet hoog moeten zijn, rond 18-20°C. De London Ale III accentueert de mout en vergist ook niet te ver uit, dus we houden een zoetig bier.

Het recept 


Aantal liters------- : 15 liter
Gewenst begin SG---- : 1067
Brouwzaalrendement-- : 63 %
Totaal brouwwater--- : 23.55 liter
Spoelwater---------- : 3.55 liter
Maischwater--------- : 20 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 31.8 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 26 EBU (Tinseth)

79%   3924 g Pilsmout 3 EBC                    3    EBC   
10%     496 g Münchnermout type 2          22   EBC  
4%       198 g Caramunich                        123  EBC   
1%         49 g Geroosterde gerst              1000 EBC   
6%       299 g Rietsuiker                            6    EBC  
 


15 g  12 %az  060 min P Nugget (D)                    

Gist: 1318 London Ale III                 

35m/63°C Maischdikte is: 4 L/kg
35m/73°C Maischdikte is: 4 L/kg
5m/75°C Maischdikte is: 4 L/kg

Korianderzaad 4 gram 5 min
Kaneel 3 gram 5 min
Tijm 1 gram 5 min
 

zondag 7 januari 2018

Benediction | Rochefort 8 kloon

Onder de grote namen van het Belgisch Bier, staat, naast Westmalle, Orval en Chimay, Rochefort wel zeker in de top-10 van bieren. Volgens de website, die overigens pas in 2006 is begonnen, werd het eerste bier al in 1899 gebrouwen door de monniken. De bieren zijn de Rochefort 6, 8 en 10 en hebben een oplopend alcoholgehalte. De 6 is naar mijn smaak iets te tam, de 10 weer te alcoholisch. De Rochefort 8 heeft de beste balans tussen de smaken met aan de ene kant de gist met kruidnagel en een algemeen kruidige smaak, en aan de andere kant de donkere mouten en kandijsuiker in het bier. 
Het geheim van het bier ligt vooral in de interessante kruidigheid en de geweldige doordrinkbaarheid. Het relatief forse alcoholpercentage, zelfs van de Rochefort 6 is goed verborgen en bieden een verraderlijke doordrinkbaarheid. Alles bij elkaar, geeft dit een smaakvol en goed gebalanceerd bier. Deze eigenschappen maken dit bier erg populair en inmiddels heeft de supermarkt bij mij om de hoek het bier ook in de schappen staan en wordt het nog populairder. 

Klonen die hap!

Voor de eigenwijze brouwer is het de kunst om een goede replica van dit bier te maken. Op het forum van hobbybrouwen zijn diverse keren al kloonpogingen ondernomen om dit bier na te maken. Wanneer je alle gesprekken terugleest, zijn de recepten soms gebaseerd op inside informatie en grotendeels op proefnotities. Vooral het proeven is erg lastig; wat de een als gebrand ervaart, vindt de ander prettig chocolade-achtig of precies zoals het hoort in het origineel. Dat maakt het formuleren van het 'juiste' recept ook zo lastig. Bij de brouwers zijn er in grote lijnen twee groepen te onderscheiden, met: 
1) een kloon wat chocolademout en/of Carafa ontkaft (dehusked) bevat om zodoende een licht gebrande toets te geven en voor kleur. 
2) Het weglaten van de donkere moutsoorten en verlagen van de hoeveelheid cara120 (ook Cara-crystal of Caramunich120 genoemd). In het originele recept wordt er 11% cara120 toegevoegd en 5% Special-B.

Voor de gist wordt een opkweek van de flessengist gebruikt, de Wyeast 1762 Abbey II of soms de White Lab's WLP540 Abbey IV Ale Yeast. Deze laatste twee zijn volgens de bronnen de originele gisten. De hoppen zijn eigenlijk niet zo belangrijk, het zijn natuurlijk wel Europese hoppen, beetje Duits, beetje Tsjechisch en dan kom je vanzelf op Styrian Goldings, Hallertau Hersbrucker, Saaz,etc. 

De Trappisten


Ook de trappistenbrouwers zitten niet stil. Men heeft de maisvlokken die altijd werden gebruikt uit het recept geschrapt. De reden is dat men niet meer aan niet-genetisch gemanipuleerde vlokken kon komen. Deze informatie komt van het boek over Trappistenbrouwers van Van der Steen. De mais zou vervangen zijn door tarwezetmeel. Dat wordt toevallig ook gebruikt door Chimay. In hetzelfde boek worden de chocolademout en carafa ontkaft niet genoemd, de receptenlijst noemt alleen caramelmout, bleke mout en bastardsuiker. De schrijver heeft volgens mij overal rondgekeken en monniken geïnterviewd, dus deze informatie zou best eens waar kunnen zijn. 
De brouwers op het brouwforum die al een aantal keren een kloon hebben geprobeerd, hebben naar aanleiding van deze informatie ook een recept met alleen deze 3 ingrediënten gebrouwen en naar eigen zeggen leek dit meer op het origineel in smaak en kleur. De Rochefort 8 is namelijk niet zo donker. Dit lijkt dus wel goed te kloppen.

In 2002 is de De Wolf Cosyns mouterij gesloten waar de Special-B gemaakt werd. De productie is naar andere mouterijen verhuisd, maar volgens de kenners heeft het bier minder diepgang gekregen na de verandering. 



Kloonpoging

Aantal liters------- : 20 liter
Gewenst begin SG---- : 1078
Totaal brouwwater--- : 31.4 liter
Spoelwater---------- : 6.4 liter
Maischwater--------- : 25 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 41 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 30 EBU (Tinseth)

75% 4566 g Pilsmout 3 EBC                    3    EBC   

7%   426 g Caramunich                        123  EBC   
5%   304 g Special B                         391  EBC   
9%   547 g Kandijsuiker (bruin)              10   EBC   
4%   243 g Tarwevlokken                      4    EBC  

35 g     5 %az  60 min B Fuggle (GB)                    

25 g  3.1 %az  60 min P Saaz (CZ)                      
25 g  3.1 %az  30 min P Saaz (CZ)                      
30 g  3.1 %az  5 min B Saaz (CZ)                     

Gist: Opkweek Rochefort 8


25m/62°C Maischdikte is: 4.1 L/kg

35m/73°C Maischdikte is: 4.1 L/kg
01m/78°C Maischdikte is: 4.1 L/kg

woensdag 7 september 2016

The Third Crusade

Het verder ontwikkelen van een recept wordt maar weinig gedaan bij Brouwerij Het Ferment. Een recept bedenken, brouwen en misschien, veel later, nog eens een aangepast recept brouwen, valt wat mij betreft niet onder 'ontwikkeling' van een recept. Echter de eerste aanzet tot een kloon van de Struise Pannepot heeft een leuke discussie met meerdere brouwers in beweging gezet. Vanuit meerdere hoeken zijn er brouwers met het recept gaan stoeien en hebben er hun eigen versie van gebrouwen. De bieren zijn ondanks de verschillen volgens eigen zeggen allemaal goed bevallen en vertonen gelijkenissen met het origineel. We zitten dus op de goede weg. Aan de hand van de resultaten kan het fijnslijpen van het recept worden gedaan.

De eerste versie van het recept was vrij zwaar in alcohol, veel mout en veel suiker, dit leverde een dichtheid van 1115 op. Het mondgevoel is zoet en vrij plakkerig en het bier bevat veel alcohol. Voor dit tweede recept is de dichtheid flink omlaag geschroefd, maar met een dichtheid van 1074 nog steeds genoeg alcohol. 
Uit een van de opmerkingen van Urbain Couteau van de Struise brouwers blijkt dat het recept in de loop van de jaren een versimpeling heeft doorgemaakt. In dit nieuwe recept zijn de maisvlokken en de rietsuiker uit het recept gehaald en de Special-B is vervangen voor de Chateau Café van Castle Malting. Een dergelijke mout stond vermeld in de eerste technische fiche van het bier. Daarnaast is de kandijsuiker vervangen voor een zelfgemaakte kandijsuiker, die veel meer smaak oplevert dan de versie uit de winkel.


Het recept

Aantal liters------- : 20 liter
Gewenst begin SG---- : 1074
Brouwzaalrendement-- : 72 %

Totaal brouwwater--- : 36 liter
Spoelwater---------- : 8 liter
Maischwater--------- : 28 liter
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 50.9 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 25 EBU (Tinseth)
 
 
76%  4807 g Pilsmout 3 EBC                     3    EBC  
8%     506 g Caramunich                         123  EBC   
2%     126 g Carafa III                             1084 EBC
4%     253 g Chateau Café                       200 EBC    
10%   632 g Kandijsuiker (bruin)             10   EBC

40m/62°C Maischdikte is: 4.42 L/kg
35m/70°C Maischdikte is: 4.42 L/kg

1m/78°C Maischdikte is: 4.42 L/kg

Brewers Gold   Bloemen    60 g  3.8 %az  75 min               
Styrian Golding  Bloemen  22 g  3.1 %az  15 min               

2 g tijm 5 min
10 gram sinaasappelschil 5 min
3 gram kaneel 5 min
3 g koriander 5 min

Gist: T-58         

Aanbevolen post

Overzicht van recepten | Het Ferment