Posts tonen met het label zoet bier. Alle posts tonen
Posts tonen met het label zoet bier. Alle posts tonen

woensdag 17 april 2024

KING KONG | Caramout Quadrupel

Het komt maar zelden voor dat ik tijdens het lezen van een brouwgerelateerd artikel zo enthousiast werd, dat ik direct wilde gaan brouwen. Tot gisteravond. De laatste Beer and Brewing bood mij een inkijkje in de Amerikaanse brouwwereld, waarin innovatie en extremiteit heel erg belangrijk zijn. Een brouwerij kan van de ene op de andere dag een hype zijn. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de 'uitvinders' van de black IPA, NEIPA of cold IPA. 

Deze uitgave van het magazine had als onderwerp mout. De onderwerpen waaierden uit van milletmout, oude graansoorten naar Afrikaanse brouwmethoden met sorghum, etc. Het artikel waar ik compleet mindblown van werd, was eigenlijk niet eens zo'n groot artikel. In dit stukje werd beschreven hoe Brouwerij Horus Aged Ales in Californie ieder jaar een andere versie van hun CrystAle brouwt. Het uitgangspunt voor deze reeks bieren is het 100% gebruik van crystal -of caramouten in de moutstort. In feite is er met bestaande technieken en bestaande mouten een nieuwe, verfrissende aanpak bedacht en dus hebben ze eigenlijk een nieuwe bierstijl uitgevonden. Het concept van alleen caramouten betekent dat er geen enkele basismout in het bier gebruikt en er dus ook dat er geen enzymen in de maisch aanwezig zijn. De suikers en smaken in de mouten zullen simpel gezegd moeten worden opgelost, wat resulteert in een dikke, donkere suikerige oplossing die bijzonder matig zal uitvergisten. 

Cara -of crystalmouten bevatten, afhankelijk van het productieproces, Maillardproducten, dextrines, langere en kortere suikerketens. Over het algemeen kun je zeggen dat deze lastig of niet vergistbaar zijn. In een normaal brouwproces dienen deze mouten vaak alleen ter ondersteuning boven op de basismout. Voor wie wel eens een (koud)extract van donkere mout heeft gemaakt, die weet dat dit resulteert in een dikke vloeistof met een intense geur en smaak, die lijkt op melasse, stroop en koude koffie. In geen geval verwacht je hier een smakelijk bier uit te kunnen vergisten. Dus wat hebben ze daar op bedacht bij de Horusbrouwerij? Iets wat juist minder mondgevoel geeft en wel goed uitvergist. U raadt het al: suiker natuurlijk! Ongeveer 10% van de stort is bruine -of turbinadosuiker. 

Wanneer je dit heel zaakje probeert te vergisten, zal dit nog steeds vloeibare suiker zijn en wellicht ook niet echt lekker. De brouwer heeft hierin voorzien door de lagering in een vat plaats te laten vinden. Vatlagering zorgt uiteindelijk voor een verminderde zoetbeleving en eventuele scherpe randjes van gebrande mouten of zurige caramouten worden verzacht. Aangezien we in onze brouwerij geen vat hebben en we ook een beetje ongeduldig zijn, zullen we een deel van het brouwsel bloot stellen aan ons ultrasoon bad. De vorige experimenten leken een goed resultaat te hebben om het bier te verouderen en om de smaak van hout razendsnel over te dragen in het bier. 

Het brouwen

Voor mijn bier heb ik alle caramouten uit de voorraad naast elkaar uitgestald. Van sommige zakjes weet ik niet eens meer wanneer ik deze gekocht heb en die zijn dus behoorlijk op leeftijd. Als ik zou moeten schatten, zou ik bij enkele wel een jaar of 8 (!) zeggen. Voor het experiment prima, de mout rook verder prima. In het recept van Horus zijn een vijftal mouten gebruikt, waar ik niet een gelijke van in huis had. Ik probeerde met mijn voorraad een mix van verschillende kleuren en typen mout aan te houden. De onderstaande moutstort heeft dus niets te doen met die van het magazine. 

Na het brouwen was ik behoorlijk teleurgesteld over het uiteindelijke rendement van dit bier. Met dik 7 kilo mout op slecht 15 liter water, kom ik op een bedroevende 25% maischefficientie, met een SG van 1048. Voor de zekerheid had ik langer gemaischd en langer gekookt, maar dat heeft niet veel effect gehad. Sommige van deze mouten waren natuurlijk ook al behoorlijk oud, maar dat kan niet zoveel effect hebben op de oplosbaarheid.
Overigens is deze 25% berekend op basis van de moutstort zonder de suiker. Inclusief de suiker komt het begin-SG op 1086 en wordt het alsnog wel een dik bier, maar ik had hoger verwacht. 

25% efficiëntie
Batchvolume: 11 L
Kooktijd: 75 min
Maischwater: 14.02 L
Spoelwater: 2 L
Totaal water: 22.02 L
Kookvolume: 15.5 L
SG voor koken: 1.039


Kenmerken
Begin SG: 1.086
Eind SG: 1.001
IBU (Tinseth): 45
BU/GU: 0.57
Kleur: 153 EBC


Maischen
Temperatuur — 65 °C — 75 min


Mouten (7.434 kg)
2.595 kg (34.9%) — The Swaen GoldSwaen Munich Dark — Graan — 145 EBC
1.012 kg (13.6%) — Dingemans Aroma 150 — Graan — 150 EBC
881 g      (11.9%) — Caramel Rye Malt — Graan — 159 EBC
782 g      (10.5%) — Dingemans Cara 120 MD — Graan — 120 EBC
733 g       (9.9%) — Weyermann Carabohemian — Graan — 200 EBC
626 g       (8.4%) — Castle Malting Chateau Cara Blond — Graan — 20 EBC
623 g       (8.4%) — Carapils — Graan — 3 EBC
182 g       (2.5%) — Thomas Fawcett Amber Malt — Graan — 101 EBC

1300 g - Kandijsuiker

Hop (25 g)
25 g (45IBU) — Northern Brewer 7.3% — Koken — 60 min


Vergisten
Lallemand Kveik / Lalvinne EC1118 / Gozdawa US East Coast 01 'Conan'
Hoofdvergisting — 18°C — 14 dagen

De vergisting wordt gedaan met de bovenstaande gisten. Deze waren al in het wort gedaan voordat er dichtheid is gemeten, dus wellicht wat veel gist. 

Na de hoofdvergisting wordt het ultrasoon experiment uitgevoerd. 

maandag 28 februari 2022

Proefnotitie | Disco Dip Sprinkle Mix | Pastry Sour


De Disco Dip Sprinkle Mix, een Pastry Sour staat hier voor me. Gebotteld met een beergun, wat voor mij een nieuwe ervaring is. Dat was even wennen met temperatuur en druk en zo, en daardoor is het koolzuurgehalte wat aan de lage kant. Enkele flessen zijn voorzien van een extra schepje suiker, want dit soort frisse bieren kunnen over het algemeen wel wat extra prik gebruiken. De belletjes verdelen de smaak in de mond over de tong, waardoor het zuur en fruit tot leven zullen moeten komen op de tong. 

Dit bier is een genot voor het oog. De kleur is prachtig fel rozerood. Er zweeft ondanks het bottelen vanuit een fust met beergun toch nog wel een sneertje gist door de fles, maar bij voorzichtig uitschenken valt dit erg mee en blijft het bier goed doorzichtig. 

De geur wordt gedomineerd door de fruitigheid met voornamelijk veel rood fruit dat doet denken aan grenadine, aardbeien en frambozen. Volgens sommige proevers is het Karvan Cevitam.  Ook de zure matten zitten er goed in. Natuurlijk met de prikkelende sensatie van het citroenzuur, en in combinatie met de flinke hoeveelheid zwarte bessen is het bier goed zurig geworden. Niet het typische 'melkzuurbacteriezure-Gose'-smaak, maar een enorm friscitroenige smaak. De zure matten leveren daarnaast ook nog een aardbeiensmaak zoals vermeld op de verpakking. Deze wat kunstmatig aandoende smaak past goed bij het zure en verhoogt de algehele fruitigheid. Van de meergranenmoutige basis is niet veel meer te maken. In feite was dit een soort sterk witbierachtige samenstelling, maar met dit soort extreme fruitigheid valt dat allemaal weg naar de achtergrond. Ook van de gist is nauwelijks iets terug te proeven. De Scottish ale gist is gekozen vanwege de wat lagere vergistbaarheid en dit heeft prima gewerkt en heeft een wat zoeter bier opgeleverd. Om het verder aan te zoeten is er lactose gebruikt. Niet persé mijn favoriete ingrediënt, want dit levert naast een zoetig, glad mondgevoel toch ook een wat zuivelachtige weeïgheid op. Om het bier een zoetere en ronde smaak te geven is er calciumchloride toegevoegd. Dit lijkt een prima aanvulling, zeker omdat hier uit de kraan onthard water komt. 

In het eindoordeel is het bier wat mij betreft prima gelukt. De verbeterpunten zijn de hoeveelheid koolzuur, het schuim en de bitterheid kan nog wat lager. Voor het koolzuur kunnen de flessen en het fust in de vriezer en meer druk op het fust. Het schuim wordt lastig, omdat het zuur en fruit een negatief effect op het schuim hebben (fruit weet ik niet zeker).  Met zijn (of haar) 19 IBU is het bier nog net iets te bitter. Ik verwacht dat door het verder verlagen van de bitterheid, het zoet nog wat sterker de voorgrond zal nemen. Dus al met al een prima bier, dat met wat kleine aanpassingen een geweldig bier kan worden.

vrijdag 29 oktober 2021

Bockbier, hoe doen de commercielen dit?

Bockbier is de enige echte Nederlandse bierstijl die zo rond oktober overal opduikt en door veel mensen die normaal alleen pils drinken gedronken wordt. De insteek van het artikel is om de overwegingen van bekende, commerciële brouwers te weten te komen voor wat betreft de moutsoorten en gist en ook wat de overwegingen en positionering per brouwerij voor hun bockbier is. Hiervoor heb ik weer een aantal brouwers geïnterviewd en een hele diverse, leuke groep gesproken. Van brouwerij de Molen kwam de eerste reactie die ik niet had verwacht. Er wordt hier namelijk geen bockbier gebrouwen. De reden hiervoor is dat de voormalig eigenaar Menno Olivier dit niet wilde. Als alternatief wordt er nu een Scottish Strong gebrouwen, Guur en Kou. 

Heel waardevolle en mooie antwoorden heb ik gekregen van Muifel, Kaapse, 't IJ, Gulpener, Uiltje en Grolsch. Dat zijn dus deels grote brouwerijen en deels craftbrouwers. Ik had graag nog wat meer informatie gehad en hiervoor had ik Lindeboom, Bavaria, Oedipus, De Eeuwige Jeugd, Grutte Pier, Hert Bier en de Scheldebrouwerij aangeschreven, maar deze gaven helaas geen reactie. De vragen en antwoorden staan hier onder.

 1) De meeste bokbieren zijn gebaseerd op een combinatie van pilsmout en munichmout. Kun je iets meer vertellen over de andere moutsoorten die in jullie brouwerij worden gebruikt? 

De Muifelbrouwer wijkt al direct af van de klassiek combinatie van pils -en munichmout: wij gebruiken helemaal geen munichmout, maar relatief veel cara900 voor een mooie kleur. Melandoinemout geeft een beetje afwijkende touch aan het bier. De moutmelange is essentieel voor een goede bock. Daar hebben we veel aan gesleuteld in de beginjaren.
Het Uiltje gebruikt wel pils -en munichmout met cara -en roastmouten, aangevuld met havervlokken voor het mondgevoel. 

Het Grolsch bokbier bestaat uit pilsmout (gerstemout) en karamelmout. Deze zijn hoofdzakelijk afkomstig van mouterij Weyermann. De single bock van Kaapse, de Matador is gebrouwen uit munich -en pilsmout en een klein percentage rookmout. De reden hiervoor is om het bier droger en meer doordrinkbaar te maken. Verder komen de karameltonen uit de hoog afgeëeste Britse crystal mout. Voor de kleur nog een handje zwarte mout. Een ander Kaaps bier, de Barnabas, is een gerookte doppelbock die hoofdzakelijk bestaat uit munichmout en Duitse beukengerookte mout. Voor volheid en kleur gaan er ook nog Duitse caramout en melanoidinemout in. Het derde bockbier van de brouwerij is een special, de Imperial Sûkerbôle Weizenbock. Dat is geen klassieke bock, maar eigenlijk een zwaar, donker tarwebier, dus er wordt hoofdzakelijk tarwemout gebruikt, maar ook crystal wheat, toasted wheat en roasted wheat

Van Gulpener kwam als antwoord op deze vraag een hele waslijst aan mouten. Zoals verwacht munchener, caramelmouten, biscuit en chocolademout. Daarbovenop ongemoute granen zoals haver, tarwe, rogge, spelt en emmertarwe, maar ik denk dat de vraag niet helemaal begrepen is. 

2) Wat is het verschil tussen een Bockbier en een Belgische Dubbel?

Voor de Kaapse is een Bockbier traditioneel een volmout, ondergistend bier, met uitzondering van de Weizenbock. De moutsoorten hebben hierin de hoofdrol, met name munichmout en caramouten. In een Belgische dubbel speelt juist de Belgische bovengist de hoofdrol en mout een meer ondergeschikte rol. De meeste Belgische dubbels bevatten ook een deel suiker of karamel in hun stort om de body te verlichten. De bock van Muifel is volmout en in hun dubbel gaat suiker. Daarbij is de dubbel ook fruitiger en heeft meer gistkarakter, waar de bock wat strakker in het gistprofiel is. De verschillen zijn volgens hem wel klein. Ook het Uiltje beschouwd de verschillen tussen beide stijlen als klein, vooral als je naar de moutstort kijkt. Enig verschil is dat een bock veelal met een ondergist of neutrale bovengist gebrouwen wordt en een dubbel juist met een gist die een breed smaakprofiel heeft (qua alcohol, esters, etc). 

De Natte (dubbel) van 't IJ is veel zoeter dan de bock door de grote hoeveelheid caramout. In de IJbok zit veel meer gebrande mout die het bokbier een geroosterde smaak geeft. Het paradepaardje van de Gulpener is de ondergist, dus logisch dat men hier het type gist belangrijk vindt. De uitleg op basis van het type gist is dan duidelijk: een bockbier is klassiek ondergistend en een Belgische Dubbel is bovengistend.

Bij Grolsch is men vrij stellig: Belgische brouwers brouwen geen Bock maar Dubbel. Een paar brouwtechnische onderscheidingen zijn de moutsoorten, het stamwort en het feit dat een bock traditiegetrouw ondergistend gebrouwen wordt. Belgische abdijgist is compleet anders in estervorming dan ondergist. Bovengistende bieren zijn erg uitgesproken in bepaalde aroma’s en ondergistend hebben enorm veel aroma’s maar zijn minder uitgesproken.

3) Een bokbier is van oorsprong een ondergistend bier. Welke soort gist gebruiken jullie, ondergist of bovengist?

De brouwerij die bij uitstek een ondergistend bier maakt, is natuurlijk Gulpener. Bij Muifel heeft het overstappen van een bovengist naar een ondergist een veel mooiere bock opgeleverd. De single Bock en Doppelbock van de Kaapse brouwers worden vergist met een ondergist met een Beierse oorsprong. Grolsch, als grote pilsbrouwer gebruikt vanzelfsprekend ondergist, dezelfde gist als voor hun pils. Dat is vanaf het begin altijd zo geweest.

De Weizenbock, wat natuurlijk een wezenlijk ander bier is, wordt hier met een blend van gisten vergist. Eerst de traditionele Weizengist voor het bananen -en kruidnagelaroma, daarna een Belgische gist voor meer kruidigheid en zwarte peper. Voor een diepe vergisting wordt er een Britse gist gebruikt. 't IJ wordt met een bovengist gebrouwen, de typische huisgist en ook 't Uiltje gebruikt een bovengist. 

4) Wat zijn voor jou de belangrijkste stijlkenmerken van een Bockbier. 

'Herfstbier met een roostsmaak', is het antwoord van 't IJ. Hierbij is het belangrijk dat het bier niet te zoet is, want vele bokbieren zijn (te) zoet. 'Die van ons niet.' Er wordt een licht bittere hop en voldoende roostmout gebruikt zodat je het idee hebt dat je bier het drinken bent. Ook Gulpener noemt de gebrande en geroosterde smaken in combinatie met karamel en volmout, doordrinkbaarheid en fruit in de neus. Een belangrijke toevoeging die Grolsch doet is zoet en vol, bovenop het donkere, karamelachtige. Bij Kaapse is mout, mout en mout het belangrijkste kenmerk van een bock. De stevige basis van munichmout die een volle smaak en body biedt. Daarbovenop de gekaramelliseerde mouten voor de volle, en zoete smaak. Een handje geroosterde mout gaat er in voor een hint van roast en kleur en een lichte 'bite'.  

'Een moutgedreven bier met een leuke twist in ons geval (denk choco, hazelnoot, apfelstrudel, etc.)', zegt het Uiltje. De kleur en schuim wordt vaak onderschat, vindt Muifel, deze is voor de consument heel belangrijk. Natuurlijk ook de moutige caramellige smaak -en laag in de hop en moutbitters lijken me heel belangrijk voor een bock.

5) Wat is jullie twist op de stijl?

Verwacht van Gulpener geen rare ingredienten: de bock is gebaseerd op de klassieke Gulpener pilsgist en heeft volgens eigen zeggen meer gebrande, geroosterde mouten. Bij Grolsch ook geen fratsen, het klassieke recept wordt in stand gehouden. Bockbier is voor hun echt een Nederlandse bierstijl geworden over de jaren en wordt ook al ruim 100 jaar gebrouwen. Grolsch maar ook Amstel hebben hier volgens de brouwer min of meer de basis in gelegd. In Nederland heb je tegenwoordig klassieke stijlen en de modernere stijlen. Veel brouwers voegen er iets aan toe. Dat is een kwestie van smaak. Ik vind persoonlijk de klassieke bokbier al veel smaak in zich hebben. Toevoegingen zouden wat mij betreft moeten passen bij de stijlkenmerken van het bier. Maar ook dat is een kwestie van smaak. 

Dat ze bij het Uiltje geen stijlpuristen zijn, is wel duidelijk. Denk hierbij aan de apfelstrudel en andere bijzondere ingredienten.  'Alles mag', zeggen ze zelf. 'Het is belangrijk dat zowel de consument als wij zelf blij worden van het eindproduct.' 

De twist bij 't IJ is de eigen huisgist die fruitige esters ontwikkelt tijdens de vergisting en die naast de licht bittere koffiesmaak van de roastmout, een fris tintje aan het bier geeft. Het resultaat is een goed doordrinkbare bok met 6,5% alcohol.

De Bockski van Muifel is ook zeker niet standaard, met gerookte whiskymout in de stort. De Ossebock van dezelfde brouwerij is dan wel weer een klassieke bock, waarvan de inspiratie afkomstig is van een van de favorieten van de brouwer, de Amstel bock. De twee vaste bocken van Kaapse hebben ook rookmout in het recept. De brouwers vinden dit zelf erg lekker en voorkomen daarmee ook dat het bier te zoet wordt. Zoet bier is er al genoeg op de markt. Het laatste bier van de Kaapse brouwerij is geïnspireerd op Fries suikerbrood en is een Weizenbock met een pastrytoevoeging (lactose) om het te laten lijken op de Sûkerbôle.

6) De stijl Bockbier heeft in Nederland een eigen ontwikkeling doorgemaakt. Daarmee is het ook een van de weinige typische Nederlandse bierstijlen. Waarin verschilt de Nederlandse Bock met de traditionele Duitse?

Gulpener verwoordt het kort en krachtig met een antwoord dat de algemene perceptie van de Nederlandse bock goed omschrijft: over het algemeen een stuk zoeter en minder bitter. Grolsch zegt dat ze over het algemeen minder uitgesproken zijn en 't IJ ziet vooral de variatie binnen de kleinere Nederlandse brouwerijen: Nederlandse bok is enorm in ontwikkeling. Iedere herfst zie je weer een hoop nieuwe varianten met nieuwe originele ingrediënten. Het is ook een leuke bierstijl om variaties bij te bedenken die fijn samen gaan met die roasty taste. Volgens 't Uiltje is de 'Nederlandse Bock' nog steeds geen officiële bierstijl en in principe een nieuwe take op de Duitse variant. Waar in Nederland veelal met bovengist wordt gewerkt en diverse andere ingrediënten worden gebruikt, blijven de Duitsers traditioneler en brouwen volgen het Reinheitsgebot. 
 
 Muifel: Het seizoensbier idee is typisch Nederlands. Ik ken niet eens zo veel Duitse gewonen bockbieren alleen maar dubbel bockbieren en de bittere Einbock Urbock. Ik denk dat de Duitse bocken over het algemeen veel zoeter zijn en vanzelfsprekend met veel minder aparte ingredienten vanwege het Reinheitsgebot. De brouwer bij de Kaapse vindt de meeste bockbieren die al jaren door de grote Nederlandse brouwerijen worden gebrouwen weer wat aan de zoete kant. Men schijnt te denken dat dit is wat de Nederlandse consument verwacht van de stijl. Gelukkig zien we ook al jaren dat de kleine Nederlandse brouwers meer smaakvariëteit ten toon spreiden. In een aantal voorbeelden wordt dit uitgelegd: in 2012 brachten Emelisse, Jopen en De Prael al nieuw elan in deze traditionele stijl door ieder een versie met noten uit te brengen. Emelise een met hazelnoten, Jopen met kastanjes en De Prael met amandel. In 2013 hernieuwde ze deze samenwerking door drie bockbieren uit met vruchten te brouwen (respectievelijk rozijnen, vijgen en dadels).

'Sindsdien zijn er meer (kleine) brouwers die innovatieve variaties op deze oude stijl uitbrachten. Walhalla brengt bijvoorbeeld al jaren een Doppelbock met een groot aandeel rogge uit. X-brewing brouwt sinds een paar jaar een bock met dragon uit. Rock City brouwt al een paar jaar een pastry bock met pecannoten, marshmallow, cacao en vanille. Dus hoewel ik meer van de traditionele leest ben qua bockbieren, denk ik dat die innovatieve interpretatie van de stijl juist typisch voor het Nederlandse bock bier van de 21e eeuw is'.
 
7) Wat is volgens jou het beste bokbier? Waarom? 
 
Het antwoord van de brouwer van 't IJ is verrassend: ik drink niet graag bokbier. Bij Gulpener wordt er daarintegen het liefst eigen product gedronken, de Gulpener Herfstbock. Trots melden ze dat het de enige Nederlandse bock met Nederlandse granen en hoppen is.  
 
'Vanzelfsprekend onze eigen bokbieren!, zoals de "Life is like a bock of Chocolates" en "Apfelstrudel Doppelbock"', aldus het Uiltje. Daarnaast is men hier ook gecharmeerd van de Amstel Bock, Jopen 4-granen bok en IJbock. En ook bij Grolsch drinkt de brouwer graag zijn eigen Herfstbock. Eén van de oudste bokbieren van Nederland en écht stabiel in smaak gebleven. Vers bokbier is favoriet, maar voor de liefhebbers is er ook de gerijpte bok van Grolsch. Deze bok heeft een jaar liggen rusten in de donkere en koele munitie bunkers op vliegbasis Twenthe. De bok is daardoor wat ronder qua smaak.
 
Voor Martin van de Muifelbrouwerij kan het twee kanten op, ofwel een mooi, moutig, zacht, doordrinkbaar bier of een zware moutbom van 11%. De brouwer van de Kaapse drinkt het liefst Duitse bokken zoals de Aecht Schlenkerla Eiche Doppelbock of Urbock, of anders de beter verkrijgbare Korbinian van Weihenstephaner.

 

zaterdag 27 maart 2021

Christmas Pudding Barley Wine

Ik heb in Engeland een bestelling gedaan bij de webshop van Crossmyloof. Hier hebben ze veel nieuwe hoppen en ook nog eens vrij vers. Naast de hop heb ik ook een aantal onbekende korrelgisten besteld. Een van de gisten was de korrelgist Xmas Pudding Wine. Een impulsaankoop. Vooral de naam trok mij over de streep. dus deze is in mijn winkelmandje gegaan. Meer informatie dan de naam en dat het een wijngist is, had ik niet. Bij de bestelling zat nog een leuke verrassing van de douane. Sinds de Brexit wordt er weer ouderwets accijns geheven en was het aankoopbedrag daarmee verdubbeld. Daar gaat mijn leuke deal.

Als ik zoek op de betekenis van Christmas Pudding Wine blijkt dat dit soort 'wijn' een traditie is in Engeland. De bedoeling is het recyclen van de pudding en ander overgebleven Kerstvoedsel door het met een veelzijdige mix van ingredienten op te koken en te vergisten om zodoende een soort kruidig, donkere, zoete drank te krijgen. Overigens is de naam pudding misleidend, in feite is het meer een soort compacte cake.

In de recepten die ik hiervoor gevonden heb, zijn de hoofdingrediënten natuurlijk de kerstpudding, aangevuld met gedroogd fruit, suiker, druivensap (of wijn) en kruiden zoals all-spice of sinaasappelschillen.  In deze voorbeelden wordt er ook fruit zoals grapefruit en perziken in gebruikt. Omdat het de bedoeling is om voedingsmiddelen te hergebruiken, kan in principe alles erin. Een handje van dit en een scheutje van dat, zoiets. 

Het lijkt me leuk om eens bier te maken dat hier op lijkt. Nu is bier natuurlijk wel een ander soort drank dan wijn. En ik heb geen pudding dus het is geen probleem maar een pudding bevat vettige bestanddelen, waardoor deze niet zo in een maisch mee zou kunnen. Het schuim van het bier zou door het vet volledig ontbreken. Daar heb ik slechte ervaringen mee. Eigenlijk wordt dit dus een compleet andere drank waarbij de gist weliswaar dezelfde is, maar het eindresultaat zal hoe dan ook verschillen.

We hebben al eerder een bier gemaakt met wijngist en die ging verbazingwekkend ver door. Wijngisten zijn zodanig geselecteerd dat deze alleen simpele suikers kan afbreken. In theorie zou dit tot een lage vergistingsgraad leiden. Als dit het geval is, kunnen we altijd nog een Brettanomyces gebruiken om de vergisting door te trekken. Of dit bij deze gist ook nodig is, zullen we moeten proberen. Het enige dat we weten is dat de gist een rode wijngist is met een hoge alcoholtolerantie en een stevig aroma.  

 Het recept

We willen dus een kruidig, sterk, donker bier hebben dat eigenlijk gewoon Kerstmis schreeuwt. De gekozen moutstort is een samenstelling van diverse donkere mouten die ook de moutigheid vergroten. De kandijsuiker zorgt daarintegen weer voor een wat doordrinkbaarder bier. Er wordt dik ingemaischd en op hoge temperatuur. De bitterheid is laag, iets wat het bier ook zoeter doet lijken. De EK Goldings in de drooghop schijnt een soort sinaasappelsmaak te geven. De kruiden zijn allen verwarmende kruiden in lage dosering. Samen met de sinaasappelschil moet dit voor een Kerstig bier gaan zorgen. 

 Aantal liters------- : 15 liter
Gewenst begin SG---- : 1085
Brouwzaalrendement-- : 70 %
Totaal brouwwater--- : 23.55 liter
Spoelwater---------- : 5.55 liter
Maischwater--------- : 18 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- :48 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 22 EBU (Tinseth)

83% 4703 g Pale alemout                    5.5  EBC   
 3% 186 g Special B                            391  EBC   
 5% 310 g Karamelmout 150 EBC      150  EBC   
 1% 62 g Coffee malt light                    200 EBC   

1% 62 g Brown malt 200 EBC
2% 122 g Melanoidinmout 60 EBC
5% 310 g Kandijsuiker (bruin) 10 EBC

De donkere mouten worden aan 10 minuten voor het einde van het maischen toegevoegd om zodoende niet te veel geroosterde smaken te geven. 


60m/67°C Maischdikte is: 2.94 L/kg
5m/73°C Maischdikte is: 2.94 L/kg
1m/78°C Maischdikte is: 2.94 L/kg
 

25 g 6 %az 60 min P Premiant
50 g EK Goldings dryhop

100 g krenten in de maisch
7 g Kaneel in de maisch
20 g Sinaasappelschillen 15 min
 0.5 g Kardemomzaad 5 min
 0.5 g Jamaican Pepper 5 min
 200 g kersen navergisting

Gist : Xmas Pudding Wine (Crossmyloof)



vrijdag 20 december 2019

Chocolate BarBier | Nutsbier

Een bier met noten staat al een tijdje op mijn lijstje. Dit idee is geïnspireerd door de altijd geniale hobbybrouwer van het eerste uur Kloekus (artiestennaam, red.). Hij heeft al een aantal bieren met noten gemaakt en dat blijkt een mooie smaak op te leveren.  Vooral de combinatie met donkere mouten en zoet leveren echte genietbieren op.  Een bekend commercieel voorbeeld van een donker chocolade-achtig bier met noten is de Omnipollo Noa Pecan Mud Cake stout.

Het idee van dit bier is om een soort Nutsbier te brouwen. Zoals in die chocoladereep. Volgens de makers van deze calorieënbom is het een reep met een rijke combinatie van zachte nougat, een laagje karamel en knapperige hazelnoten omhuld met melkchocolade. Een Nuts zorgt ervoor dat je er weer tegenaan kunt en net even wat meer durft.  'No nuts, no glory'.  Tuurlijk.

Hoe dan?


Uit deze prachtige omschrijving filteren we 4 hoofdsmaken: chocolade, caramel, nougat en hazelnoten. De brainstormsessie over wat en hoe, leveren de onderstaande opties op: 
 
  Recept  
           Brouwen          Navergisting 
 Bottelen
chocolademout cacaonibs    nougat   noten  lactose
caramelmout chocolade caramel likeur
carabelge cacaopoeder fudge notenextract
koudtrekken

hazelnootsiroop



vanille

De chocolade -en caramelsmaak kunnen we uit chocolademout en caramelmouten halen. Mijn ervaring is dat dat soms niet helemaal kan werken en dat de smaak net niet chocolade is. Eventueel koud trekken van donkere mouten geeft wel een passende kleur. Tijdens het maischen kunnen er chocoladesmaken worden onttrokken aan bijvoorbeeld cacaonibs, pure chocolade of cacaopoeder om een chocoladesmaak te krijgen. Voor de lichtbruine smaken van de reep kan er nougat, caramel(saus) of fudge worden toegevoegd, De laatste twee bevatten doorgaans vettige ingrediënten zoals room en melk. 


Andere toevoegingen tijdens de navergisting kunnen noten, notenlikeur, notenextract, hazelnootsiroop of vanille zijn. Dit zijn aromatische oplossingen die ook aan de koude kant van het brouwen aan het bier worden toegevoegd, zodat er zo weinig mogelijk aroma vervliegt. Een notenextract kan overigens worden gemaakt door de gebrande noten in een alcoholoplossing te weken, waardoor de smaken in de alcohol worden overgenomen. Een hazelnootsiroop zoals bedoeld voor de koffie bestaat voor het grootste deel uit suiker en wat 'natuurlijke' aroma's. Bij het bottelen of tijdens de navergisting kan de zoetheid van het bier nog worden gestuurd met lactose.


Hit of Miss?


Misschien heb je tijdens het lezen van dit verhaal al heel hard 'Nee' geschud of binnensmonds gevloekt. 'Dit is toch geen bier meer!' En daar heb je helemaal gelijk in. Althans gedeeltelijk. Of eigenlijk helemaal niet. Het maakt niet uit. Wat wel uitmaakt of dit een shitstorm in een glas wordt of een bier met een plezante laag met smaakvolle ingrediënten. 

Er moet een keuze worden gemaakt en jij bent helaas niet aan de beurt. Dit is niet die show waar je tussen drie prijzen achter een gordijn kunt kiezen. Wij hebben al gekozen voor je. Het is het gordijn geworden waar Subtiliteit op staat geschreven. Met gouden letters. Hiermee laten we de gordijnen met 'In je Bakkes!' en 'ZOET' aan ons voorbij gaan. De quizmaster probeert ons nog te verleiden om te kiezen voor een van de andere gordijnen, maar ons besluit staat vast. Subtiel moet het worden.

Maar hoe gaan we er nu voor zorgen dat dit bier geen troebele bende wordt? We gaan heus niet alle eerdergenoemde ingrediënten gebruiken, maar we maken netjes een selectie. Voor elk van de smaken zal er maar één ingrediënt worden gebruikt. Hierbij blijft het uitgangspunt van de noten centraal staan. Daarbij komt nog de caramel, nougat en niet te vergeten de chocolade. Het is tenslotte een chocoladereep.  Om niet te veel op twee benen te hinken, zal de moutstort worden beperkt tot palemout en caramout. Ook de bitterheid wordt niet te hoog en alleen aan het begin van de kook wordt een neutrale hop gebruikt. De typische Nutssmaken zullen van de andere ingrediënten moeten komen. Voor de chocoladesmaak worden er cacaonibs gebruikt. Dit levert geen al te sterke chocosmaak op, want je mist het zoet. Daarvoor dient de lactose in de navergisting. De caramelsmaak komt uit de fudge welke bij het koken erin gaat. Ditzelfde geldt voor de nougat.

Dosering



De noten gaan na de piek van de navergisting erin. In een artikel van Brew Your Own worden een aantal brouwers geïnterviewd over het gebruik van noten. De brouwer van Imperial Oak Brewing geeft aan dat hij gemiddeld 14 gram per liter gebruikt. Als hij echt helemaal gek gaat tot wel 22 gram noten per liter. Deze worden dan 3 tot 5 dagen in de navergistingstank gelaten. De brouwers van Jackie O's doen het weer anders. Zij voegen de noten meestal aan het eind van het koken toe, tot wel 37 gram per liter.

Wanneer je noten toevoegt bij het koken, kunnen er bittere smaken ontstaan. Die kunnen we dus het best aan de koude kant van het proces gebruiken. Het is aan te raden om de  noten eerst te roosteren in de oven. Hierdoor wordt de smaak intenser en zal er wat vet uittreden. Wanneer je dit vet verwijderd komt dit niet in het bier terecht en zal het geen nadelig effect op het schuim hebben. Dit kan je doen door de noten na het roosteren met keukenrol af te nemen of wellicht door ze kort onder water te houden. 
 
De dosering van de cacaonibs heb ik uit dit BYO artikel gehaald. Een van de brouwers meldt dat er 230 tot 570 gram per barrel of beer wordt gebruikt. Ik heb geen idee welke meeteenheid dit is, maar Chocolate Alchemy biedt uitkomst. Deze meneer is een ervaren brouwer en chocolatier. Hij adviseert om tenminste 230 gram op 19 liter bier te gebruiken en ze eerst te roosteren. Omdat de smaken van de nibs slecht in water oplossen, maar wel in alcohol, wordt er aangeraden om deze dosering bij bieren met 6 tot 7% alcohol te gebruiken. Bij sterkere bieren mag dit minder zijn. Hij zal het wel weten denk ik dan. 

Voor fudge en nougat kan ik niet zo snel een richtlijn vinden. De fudge is vettig en er zijn wel brouwers die het hebben gebruikt. Men is in bijna alle gevallen niet heel duidelijk over de hoeveelheden of het effect op het schuim. Ik wil eerst proberen om de smaak van de fudge te extraheren door het weken ervan in wodka. Dat zou moeten kunnen. We kunnen na het trekken bepalen of dit voldoende smaak gaat opleveren. 
De nougat is een mengsel van opgeklopt eiwit en suiker. Eiwit zal tijdens het koken neerslaan, dus wanneer dit op 15 minuten voor het einde van het koken wordt toegevoegd, zal dit goed moeten gaan. Voor de fudge en nougat zullen lage concentraties worden aangehouden. 

Het recept


Volume: 14 liter
Bitterheid: 13 EBU
Kleur: 28.9 EBC
Maischwater: 15 liter
Spoelwater: 7 liter


90% 3803 g Palemout 7 EBC
7%    295 g CaraBelge 40 EBC
3%    126 g Dark crystal 350 EBC

Brewer's Gold 4% 60 min 15 gram

Maischen
30 min 67°C
30 min 72°C

Gist: US-05

Fudge 100 gram 15 min koken / of extract met alcohol
Nougat 150 gram 15 min koken / of extract met alcohol
250 gram geroosterde hazelnoten in navergisting 
250 gram geroosterde cacaonibs in navergisting
1 vanillestokje in navergisting
200 gram lactose in navergisting 


Laten we hopen dat wanneer de lieftallige assistente van Hans ons gordijn openschuift, er een prachtig, subtiel bier staat te shinen. Vingers gekruisd!

Aanbevolen post

Overzicht van recepten | Het Ferment