Posts tonen met het label Brewers Gold. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Brewers Gold. Alle posts tonen

zondag 25 juni 2023

Akkumulator | Saison

Mijn bieren van de laatste tijd zijn 1) Belgisch of 2) hop georiënteerd, of 3) met Brett gebrouwen. Het recept in dit artikel is een soort accumulatie van al deze bieren. 

In de basis wordt dit een typisch Belgisch bier: pilsmout, suiker, nobele hoppen en een saisongist. Daarnaast was een leermoment van de laatste IPA dat de moment van hop toevoegen veel uitmaakt. Ik heb het idee dat maischhoppen een hele goede aromatische (grassige, hennepachtige) smaak en aroma geeft. Omdat het hier om een Belgisch bier gaat, zijn de hoeveelheden beperkt en IBU's en aromahoeveelheden ook laag. De Brewer's Goldhop is een ouderwetse hop, die zwarte bessen en groene, harsige smaken bevat.  Als bitterhop geeft het een vrij harde bitterheid. Opvallend is het hoge myrcene-gehalte, wat bijvoorbeeld ook aanwezig is in Amarillo, Citra, Simcoe en Cascadehop. Bij nobele hoppen is dit terpeen doorgaans volledig afwezig. De combinatie van Saaz en Styrian Goldings is een klassieke en wordt veel in Belgische bieren gebruikt.
Laatste punt is het toevoegen van een Brett na het uitvergisten van het bier. De Lallemand Saison is een non-diastaticus, wat betekent dat de gist niet zo ver uitgist als veel andere saisongisten. Deze Lallemand gist zal dus een minder droog bier produceren en de Brett zal voldoende suikers tot zijn (of haar) beschikking hebben om om te zetten. Dit zelfde proces is aangehouden bij de Prometea Saison. Edit: De vergistingsgraad van deze gist schijnt ondanks de afwezigheid van de diastaticusenzymen, toch best hoog te zijn. Er worden einddichtheden van 1008 gemeld.


Het recept


72% efficiëntie
Batchvolume: 13 L
Kooktijd: 60 min
Maischwater: 11.9 L
Spoelwater: 7.66 L
Totaal water: 19.56 L
Kookvolume: 17.58 L
SG voor koken: 1.038
Kenmerken

Begin SG: 1.054
End SG: 1.007
IBU (Tinseth): 29
BU/GU: 0.54
Kleur: 6.7 EBC


Maischen 65 °C — 60 min

2.8 kg (90.9%)— Graan — 3.9 EBC
280 g (9.1%) — Kristalsuiker — 0 EBC


Hop (60 g)
15 g (3 IBU) — Saaz 4.5% — Maischen
10 g (3 IBU) — Brewer's Gold 7% — Maischen
10 g (9 IBU) — Saaz 4.5% — Koken — 60 min
5 g (7 IBU) — Brewer's Gold 7% — Koken — 60 min
10 g (3 IBU) — Saaz 4.5% — Koken — 10 min
10 g (4 IBU) — Styrian Goldings 5.4% — Koken — 10 min


Gist

1 pakje — Lallemand (LalBrew) Farmhouse 80% 

navergisting: Brettanomyces lambicus


Vergisten
Hoofdvergisting — 28 °C — 14 dagen

De proefnotitie is hier te lezen. 

vrijdag 7 december 2018

Forest of (Un)Equilibrium - Chocolade milkshake

Ik ben dol op dikke, zware imperial stouts en porters. De combinatie van het gebrande, de volle body, het bitter, de nasmaak, alles. Het hoge alcoholpercentage lijkt soms overdreven en niet veel toe te voegen aan de smaak, maar de alcohol is wel een belangrijk onderdeel van de smaak en balans van zo'n bier. In sommige bieren is de alcohol wel erg aanwezig is en bij percentages hoger dan 10% vliegt het soms wel uit de bocht en is het bier heet van de alcohol, boozy of scherp.

Opvallend is dat stouts van bijvoorbeeld 14% of hoger zelfs toch wel degelijk vaak een balans hebben. De alcohol wordt dan gebalanceerd door het volle, dikke mondgevoel en in mindere mate door de hoge bitterheid. Als je er over nadenkt is het natuurlijk niet zo gek: Om veel alcohol te krijgen wordt er bij een imperial stout veel mout gebruikt, aangevuld met een groot aandeel caramout en andere donkere mouten. De vergistingsgraad van de gist wordt negatief beïnvloedt door de speciale mouten. En ook de gist kan vaak maar tot een bepaald alcoholpercentage vergisten. Ter illustratie: om de doordrinkbaarheid te verhogen van Belgische bieren zoals tripels of quadrupels wordt vaak suiker toegevoegd, soms tot wel 25% van de totale moutstort.
Figuur 1: Balans in bier.

Maar dan anders

 

Tot zover de theoretische achtergrond: meer alcohol heeft meer body en/ of bitter nodig om een bier in balans te brengen. OK check, maar als we het nu eens anders doen? 
Stel je hebt een heftige stout met veel alcohol, laten we zeggen 12%. De alcohol is "nicely hidden" zoals ze dat op veel ratingsites zeggen. Dit betekent dat de alcohol wel aanwezig is, maar niet erg waarneembaar. Dit komt doordat de alcohol wordt gemaskeerd door de volle moutbody. Natuurlijk is de alcohol er in de vorm van een verwarmend, volle smaak met wellicht een wat scherp randje. 

Het idee is nu om het alcoholgehalte omlaag te brengen naar een bescheidener percentage van 6.5 tot 7%, wat nog steeds niet mild te noemen is natuurlijk. De balans verschuift dan zoals in Figuur 2.


Om de indruk te wekken van een bier met veel alcohol is het idee om een deel whisky toe te voegen. De bijdrage aan het alcoholpercentage is daarbij laag. Reken maar na: 250 ml whisky van 40% aan 15 liter bier (met 6.5% alcohol) geeft een 0.5% alcoholtoename.De bedoeling is om een niet te dure whisky te gebruiken. Duurdere whisky's zijn vaak zachter van smaak, en dat is nu niet de bedoeling. De 'goedkopere' whisky is iets scherper van smaak, waardoor deze een indruk wekt van meer alcohol.


De trukendoos kan nog verder worden opengetrokken, waarbij het hoofdzakelijk de bedoeling is om het bier meer body mee te geven. Met 16% caramunich wordt dit een vol, moutig bier. In deze hoeveelheden zorgt deze mout ook wel voor iets gebrand. Een bijkomend effect is dat veel donkere mout de vergistbaarheid van het wort verlaagd.

In roggemout zijn gomstoffen aanwezig die het bier een volmondige smaak geven. Deze mout levert een iets weeïge, nootachtige smaak.

De donkere moutsoorten zijn een samenstelling van 3 verschillende: de Carafa III is een ontkafte mout en geeft grotendeels kleur en een wat droppige smaak. De brown malt vind ik vaak een koffie -of moccasmaak geven. Geroosterde gerst is onmisbaar in een goede stout, omdat deze een net iets agressievere roast toevoegt, waardoor het meer stout wordt.  De dark crystal van de Swaen mouterij is voor mij een onbekende, maar lijkt een donkere versie van caramunich.

De havervlokken zullen tijdens het koken worden toegevoegd in een poging om de body te verhogen.

De bitterheid van het bier is afgestemd op het alcoholpercentage. Met 42 EBU is het nog steeds vrij stevig, maar door meer restzoet in het bier, wordt de indruk van bitterheid ook minder. 


Het recept

Gewenst begin SG---- : 1058 (werd 1045)
Brouwzaalrendement-- : 81 % (werd 63%)
Totaal brouwwater--- : 23.55 liter
Spoelwater---------- : 5.55 liter
Maischwater--------- : 18 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 87.3 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 42 EBU (Tinseth)


55% 2159 g Pale alemout                     5.5  EBC 
16% 628 g Caramunich                        123  EBC 
10% 392 g Roggemout                         10   EBC 

4% 157 g Carafa type 1                       800  EBC 
3% 117 g Swaen Dark Crystal               150  EBC 
2% 78 g Geroosterde gerst                 1000 EBC 
2% 78 g Brown malt                            500  EBC 

8% 314 g Havervlokken                      4    EBC 



Maischschema
45m/67°C
20m/73°C
5m/78°C 

60 g  5 %az  60 min Northern Brewer (zelfkweek)            

Gist: WYEAST 1469 West Yorkshire Ale 

Het rendement van het brouwen was dramatisch. Ik denk dat het komt door enerzijds het slechte schroten van de roggemout. De korrels zijn kleiner dan de gerstemout en dus zijn ze slecht gebroken. Aan de andere kant worden de havervlokken vermoedelijk niet echt afgebroken tot enkelvoudige suikers wanneer deze in de kook worden gebruikt. Het idee van een matig alcoholisch bier wordt hiermee wel erg op de proef gesteld. 

De einddichtheid is uitgekomen op 1017, een vergistingsgraad van 65%. En dat is ook prima voor dit bier. Omdat het bier voor mij toch nog iets dun overkwam, heb ik 250 gram lactose toegevoegd. 

woensdag 26 september 2018

George CloonIJ | Brouwerij 't IJ De Natte kloon

Het was niet direct mijn bedoeling om een kloon van de Natte van brouwerij 't IJ te brouwen. Ik was even aan het lezen over allerlei bieren en toen kwam ik op dit bier terecht. Een lekker bier met de typische IJ-gistsmaak. Ik schreef een mail naar de brouwerij, ook om eens te kijken of ze antwoord geven. Op een eerdere mail aan brouwerij De Molen kreeg ik een net antwoord terug. Voor de Natte dacht ik ook een had ik binnen 1 uur een enthousiast antwoord terug. Dat is wel heel snel! Mooi toch? Over de inhoud van de email later meer. Dit artikel is zoals alle kloonpogingen gebaseerd op proefervaringen, informatie op het etiket en internet, en brouwersinformatie.

Achtergrond

In het begin van mijn 'bierproefcarrière' kwamen de bieren van 't IJ regelmatig voorbij. Er waren nog niet heel veel kleine brouwerijen en 't IJ was sowieso uniek. Het verhaal van de brouwerij had iets magisch en elk aspect van het verhaal was geweldig; natuurlijk was er het omgebouwde badhuis met zijn nauwe doorgangen en krakende vloeren, maar ook ingrediënten met namen als Trumpfmout en Styria hop, waar dan vervolgens met een proces met veel RVS, leidingen, en stoom bier uit werd gebrouwen. Tijdens de rondleiding door de brouwerij imponeerden de grote brouwketels en de open gistbakken in de kelder, maar ook vooral de geur van verse wort en prikkelend koolzuur van gistend bier gemengd met schraal bier en gist in oude flessen en een vleug chloor van het schoonmaakmiddel. 

Na de rondleiding was er in het aanpalende café een proeverij met de Plzn, Natte, Zatte en Columbus. De bieren van tap hadden toendertijd soms wat afwijkingen, enkelen waren wat te weinig uitgegist, soms was er wat diacetyl, maar over het algemeen waren de bieren heerlijk en heel anders dan de bieren van andere brouwerijen. Deze bieren zijn ook best stevig in alcohol, dus als het niet helemaal volgens het boekje was, dan werd het vanzelf geweldig. De giststam en de verhoogde gisttemperatuur gaven de bieren veel fruitige smaken wat de bieren zeer smaakvol en uniek maakten. 
Een ander verhaal waren de bieren op fles. Soms was het bier geweldig, maar een hardnekkige infectiehaard in de bottellijn gaf vaak aanleiding tot zurige smaken en te schuimig bier. Blijkbaar heeft dit heel lang geduurd tot de bron gevonden is.   
Vandaag de dag is de brouwerij veel professioneler en de bieren zijn constant van kwaliteit. De bieren lijken soms wat minder karakter te hebben dan in het verleden, maar misschien is dit te wijten aan het 'vroeger was alles beter' syndroom. De brouwerij brouwt veel verschillende bieren, maar de Natte, Zatte en Columbus zijn wat mij betreft nog steeds de beste bieren van de brouwerij.


De zoektocht

We beginnen met het proeven van het bier. Hieruit kun je met een beetje goed proeven al een indruk krijgen van de ingrediënten.  Het bier schenkt in met een romige schuimkraag, de kleur is roodbruin. De geur is fruitig en heeft duidelijk een moutige, caramellige toets. De smaak is vol en heeft een duidelijk fruitig gistkarakter, met perzik en mango. De hop geeft een milde bitter. Het bier is moutig en heeft geen gebrand karakter, maar een volmoutig, caramellige smaak.

Een nadere bestudering van het etiket levert me weinig op. Er worden geen ingrediënten, dichtheid, kleur of bitterheidswaarden genoemd. Ook de oudere etiketten hadden deze informatie niet. Daarna heb ik als een goede detective 'Natte kloon brouwerij 't IJ' in Google ingetypt. Dan komt er allereerst de mooie marketingtekst naar voren: 

Na de Zatte het oudste bier van Brouwerij ‘t IJ. De Natte is een zogenoemde dubbel, een Belgische soort van zachte donkere bieren. Door het gebruik van donkere mout heeft de Natte een roodbruine kleur. Die mout zorgt eveneens voor de zacht geroosterde smaak. Afgemaakt met zachtbittere hop is dit een mooi gebalanceerd bier en één van de klassiekers van de brouwerij.
Biologisch  Alcoholpercentage: 6,5% Drinktemperatuur: 8 – 10 graden
 
Natuurlijk is dit een mooie tekst en je krijgt er ook wel dorst van, maar eigenlijk heb je er niet veel aan. 


Daarna kwam ik op een aantal bierbeoordelingssites zoals Beeradvocate en Untappd terecht, waar ook de minder geslaagde, geinfecteerde bieren werden beschreven. Over het algemeen zijn de proevers daarin weinig subtiel in het commentaar. Daarnaast is de Natte voor velen te weinig uitgesproken in smaak en/of heeft het te weinig alcohol of hop om echt lyrisch van te worden. En proeven is ook een kunst, dus van de omschrijvingen wordt je niets wijzer als je een kloon wilt brouwen. 

Gelukkig was daar weer het 'archief' van het hobbybrouwenforum. Enkele leden hebben geprobeerd om een kloon te maken van de Natte en Zatte. Dit was in 2014, het tijdperk dat de gist nog altijd wat verdwaalde melkzuurbacteriën meedroeg, dus van een nette opkweek van de gist was geen sprake. Er wordt dan ook geen melding gemaakt van een geslaagde poging in ieder geval. De waardevolle informatie van dit forum zijn de gemeten waarden van dichtheid en Brixwaarden van het bier uit fles.

       Eind SG: 1014    Brix: 8,0 graden Brix    Begin SG: 1060 
      Alcohol: 6,13 vol.%     Alcohol volgens etiket: 6 vol.%

Hieruit weten we dus de begindichtheid en de vergistingsgraad van de gist, 77%. Best hoog voor de gemiddelde gist, en misschien ook door een kleine infectie, maar we zullen het controleren als we onze kloon hebben vergist. De kleur van het bier wordt door forummers op 35 EBC geschat.

Zoals in de inleiding gemeld, is er de email naar de brouwerij. Net als bij elke kloonpoging heb ik niet gevraagd om het recept, want dat geven ze toch niet, maar naar een paar ontbrekende zaken. Vooral de moutstort was een groot vraagteken. Welke soorten en welke hoeveelheden? Verder had ik in de wandelgangen gehoord dat het bier op een hoge temperatuur wordt vergist, waardoor de gist veel fruitigheid geeft. De temperatuur en het verloop van de temperatuur tijdens de vergisting is hierbij belangrijk. Hier het antwoord van de brouwerij.


Behalve de gewone pilsmout gebruiken we een mout met 15 ebc , 120 ebc en een klein beetje hele donkere
(1400 ebc) (deze mouten bij elkaar rond de 28% van je storting). 

Al onze bieren gisten warm, start op 20 graden, dat loopt op naar 26 en daar houden we hem op. Laat je even weten of je er wat lekkers van hebt kunnen maken? 

Succes! Met vriendelijke groet, 
 Brouwerij ’t IJ

Dit is weer een mooi voorbeeld van de openheid van brouwers, er is geen noodzaak tot het geheim houden van recepten. Deze informatie is goud waard, vooral de melding dat de speciale mouten bij elkaar 28% van de stort bedragen, levert veel informatie op.

Het recept

Als je een Natte proeft, zul je niet meteen een gebrande smaak proeven. Het kleine beetje donkere mout heb ik geïnterpreteerd als een ontkafte zwarte mout, de carafa III. Door het verwijderen van het kafdeeltje levert deze mout hoofdzakelijk kleur en een toefje dropsmaak op. En wat is een klein beetje, laten we zeggen 1%? Hoger levert wel heel veel kleur en smaak op, dus 1% klinkt plausibel. De 120EBC mout kan bijna niet anders dan de caramunich/cara crystal zijn. Deze mout zal de grootste bijdrage in kleur gaan brengen, dus met wat passen en meten kom je dan op 8%. De 15 EBC mout vermoed ik dat het een lichte munichmout is. De resterende 19% is dus met een munichmout ingevuld. Dit verklaart ook het moutige karakter van het bier. Bij elkaar opgeteld is het 28% aan speciale mouten. 
De hop is niet heel uitgesproken in dit bier, een lichte aanwezigheid van nobele hop met een licht harsig karakter misschien. Bronnen spreken van Styrian Goldings, Northern Brewer, Brewers Gold, Saaz. De hop wordt alleen aan het begin van het koken toegevoegd.
De gist zal worden opgekweekt uit een flesje Natte. Er zweeft altijd wel iets in het bier, maar dit moet eerst nog even worden bewezen. Uit een hele oude bron blijkt dat de originele gist de Schelde Ale was. Soms als special strain van Wyeast te koop (WY3655).

              
Totaal brouwwater--- : 31.4 liter
Spoelwater---------- : 11.4 liter
Maischwater--------- : 20 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 33.3 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 27 EBU (Tinseth)


72%  3551 g Pilsmout 3 EBC                    3    EBC   
19%   937 g Munchenermout 15 EBC       16   EBC   
8%     394 g Caramunich                        123  EBC   
1%       49 g CarafaIII                            1400 EBC    

Brewers Gold  22 g  12 %az  60 min       

Opkweek uit een fles Natte. Starten op 20°C en op laten lopen tot 26°C.


Maischschema
30 m/62°C Maischdikte is: 4.05 L/kg
20 m/73°C Maischdikte is: 4.05 L/kg 

1 m/78°C Maischdikte is: 4.05 L/kg


Aanbevolen post

Overzicht van recepten | Het Ferment