Posts tonen met het label viennamout. Alle posts tonen
Posts tonen met het label viennamout. Alle posts tonen

dinsdag 30 augustus 2022

Proefnotitie | Vienna Lager

De discussie of ondergistende bieren nu wel of niet moeilijk te brouwen zijn, is al heel vaak gevoerd. In theorie is het niet veel anders dan een bovengister: Verlaag de temperatuur, ent wat meer gist, wacht wat langer, en zorg dat er geen diacetyl in zit. Appeltje-eitje. Als je bijvoorbeeld een Duits pils drinkt balanceert de smaak vaak mooi tussen doordrinkbaar met toch voldoende mondgevoel. Het is niet waterig. De keren dat ik een poging deed tot een pils, mondde dit altijd uit in een wat waterig bier met net te veel gistkarakter en een betrekkelijke afwezigheid van moutsmaak. 

Bij dit bier heb ik min of meer dezelfde strategie gebruikt als eerdere ondergistende bieren. Veel gist, lage temperatuur, maar niet te laag, en veel geduld. Hetgeen ik veranderd heb, is de moutstort. Een Vienna heeft volgens de
richtlijnen een moutige smaak en bijbehorende amber tot bruine kleur. Meer gekleurde mouten, basismouten zoals munich en viennamout, bevatten veel melanoidines wat moutigheid, body en kleur geven. Opnieuw appeltje-eitje. Zou je denken.

Het bier schenkt in met een mooie roodbruine kleur, die me doet denken aan een De Koninck. Helder met een snel inzakkend schuimkraagje. 

De geur is bijzonder moutig, met veel bruine broodkorst, zoetmoutig en een zweempje pijptabak van mijn opa. Eigenlijk ruikt het nog het meest naar caramunich.  

De eerste slok doet me niet meteen juichen. De moutigheid is een beetje doorgeslagen en komt wat zwaar over. De melanoidines geven het bier een te dikke body, waardoor het frisse wat dit bier moet hebben, toch in het niet valt. De geuren van pijptabak en broodkorst, munichmout zijn te overheersend en staan in de weg van de doordrinkbaarheid. 

Gelukkig zijn er ook positieve dingen te zeggen: het bier is prachtig helder door het gebruik van de Beergun. Koolzuur is mooi, rustig en beperkt. Verder is er geen enkele fruitigheid te bespeuren. En daarmee is het dus echt een ondergister en geen De Koninck. Gelukkig, of helaas. Het is maar hoe je het bekijkt.

zaterdag 6 maart 2021

Brainwave | Aardappelbier

We brouwen bier van granen zoals gerst en tarwe omdat deze een bron van zetmeel zijn, maar in veel andere voedingsmiddelen is zetmeel ook aanwezig. Aardappels bijvoorbeeld bevatten eenzelfde hoeveelheid en soort zetmeel als gerst. Toen ik dat las, kreeg ik een brainwave en is het idee geboren om een aardappelbier te maken. Dat het echt mogelijk is, bewijst brouwerij Troost, die recentelijk het Pieperbier uitbracht. Hierin zijn afvalaardappels verwerkt. De proefnotities op biersites zijn over het algemeen positief en benoemen de bloemige smaak.

Als je denkt aan de smaak van aardappels, denk je toch aan aarde, klei dat soort dingen. Door de ruime verkrijgbaarheid van mouten, zie je tegenwoordig geen aardappel meer in de brouwketel verdwijnen. Blijkbaar was dit in het verleden in sommige streken anders en werd er vaak gebrouwen met piepers. In het boek Historical Brewing Techniques staat beschreven dat in Zweden vanaf de 19e eeuw aardappels werden gebruikt. Aan de ene kant om graan te besparen en toch een zetmeelbron te gebruiken, aan de andere kant levert het een goede schuimkraag. Goed schuimend bier betekende goed bier. In een experiment van de schrijver van het boek is er van de typische aardappelsmaak niet veel te proeven, afgezien van een bloemige smaak. Echt een hele oude traditie was het trouwens niet, de knol was tot de 19e eeuw alleen bekend in Zuid-Amerika.

Op diverse Youtubefilmpjes is te zien dat er voornamelijk in Amerika wordt gebrouwen met aardappel in specialty beers. Hierin worden verschillende soorten aardappels gebruikt, eigenlijk alles tussen een 'gewone' tot aan sweet potato en yams. De laatste twee zijn eigenlijk geen echte aardappels en geven meer body aan het bier. Het gaat dan vaak om culinary inspired beers en alternatieven voor pompoenbieren voor Thanksgiving. Als je inspiratie zoekt en je hebt een paar uur te besteden om door deze uiterst trage filmpjes heen te worstelen, moet je zeker Youtube eens checken.

 

Hoe te gebruiken? 

Laten we eens kijken naar hoe de aardappel is opgebouwd. Aardappels bevatten 78% water, 18% zetmeel en 2-3% eiwit. Dit eiwitpercentage is vergelijkbaar met gemoute gerst. Dat vormt dus geen probleem met eventuele troebelheid. Het zetmeel van aardappels verstijfselt bij een temperatuur van 54°C, wat betekent dat het normaal kan worden meegemaischt. 

In de geraadpleegde bronnen worden de aardappels altijd eerst gekookt en daarna gestampt voordat dit aan de maisch wordt toegevoegd. Daarna gewoon maischen zoals altijd, misschien wat vaker roeren.

Aardappels in bier hebben een uitdrogend effect op het bier. Net als mais of rijst zal het het bier droger maken, minder moutig. Dit lijkt me mooi passen in een clean bier waar de hop een mooie hoofdrol heeft. Er is niet gekozen voor een bier met veel gistkarakter of met veel kruiden, zodat de eventuele smaak van de aardappels geproefd kan worden. Een Vienna heeft wat meer moutigheid, waardoor eventueel gebrek aan body wordt ondervangen. Enkele bronnen geven aan dat er maximaal 10% aardappel gebruikt moet worden. 


Het recept     

Aantal liters------- : 15 liter
Gewenst begin SG---- : 1054
Brouwzaalrendement-- : 70 %
Totaal brouwwater--- : 23.55 liter
Spoelwater---------- : 7.55 liter
Maischwater--------- : 16 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 11.8 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 21 EBU (Tinseth)

 47%    1826 g Pilsmout 3 EBC                    3    EBC   
 40%    1554 g Vienna mout                           6  EBC   
 8%        310 g Aardappel                             1    EBC   
 5%        194 g CaraBelge                            40   EBC   

 
Maischschema
25m/62°C Maischdikte is: 4.11 L/kg
20m/73°C Maischdikte is: 4.11 L/kg
 1m/78°C Maischdikte is: 4.11 L/kg

20 g 4 %az 60 min P Premiant
20 g 2.2 %az 30 min P Styrian Goldings
20 g 4.0 %az 30 min P Cascade (tuin)
10 g 2.2 %az 5 min P Styrian Goldings
20 g 4.0 %az 5 min P Cascade (tuin)

 De Cascade is er tijdens het brouwen bij bedacht en stamt uit 2018 en komt uit de tuin. Sinds een jaar geleden heeft de zak zonder vaccuum in de vriezer gelegen. Hij rook goed, maar niet supervers. 

 
Gist: Bulldog European Ale B44         

De omschrijving van de producent zegt: Bulldog B44 European Ale yeast is perfect for top fermenting beers that ferment below 20°C (68°F), such as Kölsch, Altbier but also Scottish Ales. Another good use of this yeast is for brewing Barley Wine and Imperial Stout.

maandag 14 januari 2019

Kick the Piñata

In de eerste post op deze blog schreef ik over mijn to-do lijst voor het brouwen van bierstijlen, een ambitieus lijstje met een aantal bizarre ideeën. In de loop van tijd zijn er veel bieren tussendoor gekomen, dus het afvinken schiet niet echt op. Maar trek je experimenteeronderbroek maar weer eens aan, want binnenkort kunnen we er weer eentje afstrepen: de hoog-alcoholische blond.  En dan bedoel ik ook echt zwaar, procentje of 12, minstens. 

Een goed zwaar bier brouwen een uitdaging, je gaat de gist tot het uiterste belasten met een heel zwaar wort, suiker en later met veel alcohol. Dit vereist een goed plan. Ik wil de methode gebruiken die ik voor de Afterburner II  - Imperial Black Extra heb gebruikt, waarbij er eerst een loeizwaar wort wordt gebrouwen. Na de hoofdvergisting wordt hier in meerdere, kleine toevoegingen kristalsuiker toegevoegd, samen met een gist die deze stress aankan. Dit is ook de manier waarop bijvoorbeeld de 120 minute IPA van Dogfish Head wordt gebrouwen. Op deze manier kan de gist, in het beste geval, toch nog doortrekken. Voor deze tweede gist is er een wijngist gekozen die simpele suikers aankan en ook een alcoholtolerantie tot 16% heeft.


Hoe dan?

Echt een leuk idee, denk je dan. Maar dan gaat het jeuken. 'Zal ik er nog wat kruiden bij doen?, kruidnagel of citroenblad?. Dat klinkt op zich wel goed, maar ook wel weer een beetje weinig experimenteel'. Na een nachtje, met drie keer wakker worden, en iedere keer met hetzelfde idee, denk ik dat ik er ben. Weliswaar ben ik nog niet zo overtuigd van de genialiteit als bij de Raket IPA, maar het gaat goed worden. De echte hardcore, Reinheitsgebotknuffelende baardbrouwers zullen ervan kotsen, maar als je het niet probeert, weet je het ook niet. Falen is ook een optie.

Dus wat is nu het idee denk je? Daarvoor heb ik wel een paar regels tekst nodig. Zoals gezegd beginnen we met een sterk blond bier van 12+%. In de stort wordt er naast pilsmout een lading mais gebruikt om het bier zachter van smaak te maken. Dat is in ieder geval mijn ervaring. Verder wordt er nog zuurmout gebruikt om de pH omlaag te brengen. Een klein deel carapils zal wat moutigheid moeten brengen. 

Het bier wordt sterk in alcohol dus ik zal daar de bitterheid op aanpassen. Niet overdreven bitter, maar met 44 IBU zal dit wel balans bieden tegen het stevige mondgevoel. De hoppen zijn geïnspireerd op brouwerij De Molen, waar vaker Columbus als bitterhop en Saaz als aromahop wordt gebruikt. 

Op zich een solide idee, maar nu komt ie: aan het bier wordt ananassap en kokos toegevoegd om het bier een soort Piña Coladasmaak te geven. De Piña Colada bevat naast deze ingrediënten ook rum, en ik hoop dat het stevige alcoholpercentage deze indruk kan geven. De ananas bevat veel vitamine C, vezels en mineralen. De stoffen waar we rekening mee moeten houden met het brouwen zijn pectine en bromelaïne. Gelukkig bevat ananas weinig pectine, maar dit kan mogelijk wel voor een lichte waas in het bier zorgen. We kunnen de ananas behandelen met een pectinase, een pectinesplitsend enzym, hierdoor verdwijnt deze waas. Bromelaïne is een eiwitsplitsend enzym, dat ervoor kan zorgen dat de eiwitten die voor het mondgevoel en schuim zorgen, worden afgebroken. Voor het inactiveren van dit enzym zal de ananas kort verhit kunnen worden. De ananas zal aan het einde van het koken worden toegevoegd en na de hoofdvergisting. 
De kokos wordt in de nagisting toegevoegd, de contactduur dient voor beiden slechts een aantal dagen te zijn. Vooral de kokos kan een afwijkende smaak geven bij een te lange contactduur. 

Het recept

Aantal liters: 15 liter

Gewenst begin SG: 1120
Brouwzaalrendement : 60 %
Totaal brouwwater : 23.55 liter
Spoelwater : 0 liter
Maischwater : 23.55 liter
Kooktijd: 60 minuten
Berekende kleur : 12.6 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 44 EBU (Tinseth)

60%    4884 g Pilsmout             3 EBC 

9%        732 g Maïsvlokken       1 EBC 
8%        651 g Carapils (D)    2.5 EBC
3%        244 g Zuurmout          3 EBC 
20%     1628 g Kristalsuiker

35 g 12.6 %az 60 min P Columbus
50 g  3 %az 10 min P Saaz (CZ) 


25m/62°C Maischdikte is: 3.5 L/kg
75m/67°C Maischdikte is: 3.5 L/kg
20m/73°C Maischdikte is: 3.5 L/kg
01m/78°C Maischdikte is: 3.5 L/kg 


Gist 1:  White labs WLP644 Saccharromyces Brux Trois
Gist 2: Wijngist Sauternes

Kokos: Gebruind in de oven.
50 gram - einde van het koken, 5 min
200 gram - in de navergisting, max 3 dagen

Ananas: Vers / behandeld
800 gram in blender klein gemaakt (hoeveelheid hangt af van het gewicht van de ananassen). Dit wordt eerst behandeld met pectinase, daarna kort verhit tot 70°C. Dit wordt bij de navergisting toegevoegd, gedurende ongeveer 2 weken.
 

Aanbevolen post

Overzicht van recepten | Het Ferment